ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒတြင္ အျပစ္အနာအဆာ မ်ားစြာရွိသည္ကို သံသယရွိစရာ မလိုပါ။ အေျခခံဥပေဒတြင္ တပ္မေတာ္အား အာဏာ အလြန္အကၽြံေပးထားျခင္းႏွင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး တြင္ ခက္ခဲေအာင္ လုပ္ထားျခင္းသည္ အျမင္သာဆံုးျပႆနာ ႏွစ္ခုမွ်သာျဖစ္ပါေသးသည္။ ထိုပုဒ္မမ်ားကို ျပင္ဆင္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ဖ်က္သိမ္းျခင္း လုပ္ႏုိင္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း တကယ္တမ္းတြင္ ျပႆနာမွာ မ်ားစြာပိုမိုရႈပ္ေထြးနက္ရိႈင္းပါသည္။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ယခင္စစ္အာဏာရွင္စနစ္ မွ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံကို တပ္မေတာ္၏ တိုက္ရိုက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈေလ်ာ့ ခ်ရန္ ႀကိဳးစားထားသည့္ ရလာဒ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိေသာ ထိုအေျခခံဥပေဒႏွင့္ပင္ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးပြင့္လင္းမႈမ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့့ျခင္းျဖစ္သည္။
လူထုစုေဝးပြဲမ်ားတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ သူ႔ကို ေထာက္ခံသူမ်ားက အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး တြင္ ၇၅ % ေက်ာ္၏ ေထာက္ခံမႈအစား ကုိယ္စားလွယ္ ၅၀ % ေက်ာ္၏ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ရန္ ေတာင္းဆိုၾကသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ၂ ႏွစ္ ေက်ာ္ ဆြဲေဆာင္စည္းရံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ အဓိက ႏုိင္ငံေရးပေလယာမ်ားျဖစ္သည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ ဦးေရႊမန္း ႏွင့္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တို႔နွင့္ ေလးပြင့္ဆုိင္ တရားဝင္ေတြ႔ဆံုရန္ သူမ၏ ေတာင္းဆိုမႈကို တပ္မေတာ္က တုန္႔ျပန္မႈမရွိခဲ့သည့္အတြက္ ေနာက္ဆံုးတြင္ တပ္မေေတာ္အေပၚ သည္းခံ ႏိုင္မႈ ကုန္ဆံုးသြားခဲ့သည္။ လူထုစည္းေဝးပြဲတြင္ ေထာင္ခ်ီေသာ ေထာက္ခံသူမ်ားကို ေျပာၾကားရာတြင္ "ကၽြန္မ တပ္မေတာ္ကို စိန္ေခၚတယ္" ၊ "တပ္မေတာ္သားဆိုတာ အမွန္တရားကို လက္ခံႏိုင္ ေလာက္ ေအာင္ သတၱိရွိရမွာေပါ့" ၊ " တပ္မေတာ္ကို ဗမာ့လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္အျဖစ္ ထူေထာင္ခဲ့ တာ၊ ဗမာ့ဖိႏွိပ္ေရး တပ္မေတာ္အျဖစ္ ထူေထာင္ခဲ့တာမဟုတ္ဖူး" အစရွိသည္ျဖင့္ တပ္မေတာ္ကို အမည္ တပ္ၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေဒၚစုၾကည္၏ စကားမ်ားသည္ လူထုက လက္ခုပ္လက္ဝါးတီးၿပီး ေထာက္ခံၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာျပသည့္ ထိုပြဲမ်ားသည္ ၄င္းလုိခ်င္သည့္ ပန္းတုိင္သို႔ ေရာက္ပါမည္ေလာဟု ေမးစရာ ရွိပါသည္။ တိုတုိေျပာရလွ်င္ "လံုးဝမေရာက္ႏိုင္ပါ"။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈသည္ ေဒၚစု ၾကည္ႏွင့္ NLD ပါတီအေနျဖင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီ လူထုေထာက္ခံမႈက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရရွိေရး ႀကိဳးစားမႈအျဖစ္ သာ အဆံုးသတ္သြားပါလိမ့္မည္။ ထိုရလာဒ္ထြက္လာမည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည့္အေၾကာင္းရင္း သံုးခု ရွိပါသည္။
ပထမဆံုး အခ်က္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔သည့္ အစီအစဥ္မွာ ဘာလဲ၊ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ရန္ သူ၏ ေတာင္းဆိုမႈကို တပ္က လက္မခံခဲ့လွ်င္ ဘာလုပ္မည္နည္း၊ လမ္းေပၚ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲမည္ေလာ။ ယေန႔အထိ သူ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သံုးသပ္ရလွ်င္ သူ႔တြင္ ထုိမွ် အထိ စီမံခ်က္မရွိပါ။ သူက အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို လႊတ္ေတာ္လမ္းေၾကာင္းမွ ေဆာင္ရြက္ရန္ စီစဥ္ ထားသည္ဟု ဆိုသည္။ အေျခခံဥပေဒမျပင္ႏိုင္လွ်င္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္မည္ ေလာ။ ၄င္းမွာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္မရွိပါ။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ပါက ေဒၚစုၾကည္ႏွင့္ သူ႔ကို ေထာက္ခံသူမ်ားသည္ အပယ္ခံႏုိင္ငံေရးသမားဘဝသို႔ ျပန္ေရာက္သြားမည္ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ဘာဆက္လုပ္စရာ ရွိေသးသနည္း။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒသည္ ပံုမွန္ ပါလီမန္ေရြး ေကာက္ပြဲ မ်ား က်င္းပေပးျခင္းႏွင့္ ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား တာဝန္မွ ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းႏိုင္သည့္ အခြင့္အာဏာမွအပ ျပည္သူလူထုကို အခြင့္အာဏာေပးထားျခင္းမရွိပါ။ (တာဝန္မွ ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္း သည့္ ဥပေဒသည္ပင္ ဆုိင္းငံံ့ထားဆဲျဖစ္သည္)။ ေဒၚစုၾကည္အေနျဖင့္ တပ္မေတာ္၏ သတ္မွတ္ခ်က္ အတုိင္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကုိ ေဆာင္ရြက္ရန္ႀကိဳးစားေနသမွ်ကာလပတ္လံုး သူမ၏ လမ္းေပၚမွ အင္အားမ်ားကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမွန္တကယ္ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ဖြယ္မရွိပါ။
ထိုအခ်ိန္တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ၄င္းကေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားေသာ ႀကံ႕ခုိင္ေရးပါတီတို႔မွာ အတိုက္အခံမ်ား၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရာတြင္ ပါးေရနပ္ေရရွိလာၿပီျဖစ္သည္။
၄င္းတုိ႔၏ အျပိဳင္ေရြးစ ရာခ်ေပးသည့္ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္အညီ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အီလစ္မ်ားသည္ ဘာမဆို တံုးတိတိျငင္းပယ္ လိုက္ျခင္းမ်ိဳး မလုပ္ပါ။ ၄င္းတုိ႔က အတိုက္အခံ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း လိုက္ေလ်ာေပးၿပီး အျပည့္အဝထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္မႈ မျဖစ္ေစသည့္နည္းျဖင့္ တုန္႔ျပန္သည္။ လႊတ္ေတာ္ အေျခခံဥပေဒ ေလ့လာ သံုးသပ္ေရးပူးတြဲေကာ္မတီက ေမလ ၂၁ ရက္တြင္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ရာတြင္ ၄င္းတို႔ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ မ်ားသည္ ပုဒ္ ၄၃၆ ကို ျပင္ဆင္ရန္ သေဘာတူၿပီး လႊတ္ေတာ္ အဆံုးအျဖတ္ခံယူရန္ အဆိုတင္သြင္း မည္ဟု ဆိုသည္။ ႀကံ႕ခုိင္ေရးပါတီမွ အမ်ားစုပါဝင္ေသာ ပူးတြဲေကာ္မတီက အဆိုႏွင့္ပတ္သက္၍ အေသး စိတ္ေဖာ္ျပျခင္းမရွိေသာ္လည္း အတိုက္အခံNLD ပါတီက ျပင္ဆင္လုိသည့္အတုိင္း ျဖစ္မည္မဟုတ္သည္ မွာ ေသခ်ာသေလာက္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္မွန္သမွ်ကို လက္ရွိ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအခန္းပါအတုိင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က မၾကာေသးမီကပင္ အတိအလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ တိုတုိေျပာရလွ်င္ တပ္မေတာ္က အေျခခံဥပေဒ ျပင္ ဆင္ ေရးအတြက္ လိုက္ေလ်ာရန္ သေဘာတူညီလွ်င္ပင္ အတိုက္အခံ NLD ပါတီအေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ လမ္းေၾကာင္းမွ ျပင္ဆင္ရန္ မျဖစ္ႏုိင္သေလာက္နီးပါးျဖစ္သည္။
ေဒၚစုၾကည္အေနျဖင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို လမ္းေပၚဆႏၵျပပြဲမ်ားအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြကုိ သပိတ္ေမွာက္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ဖြယ္မရွိသည့္ အတြက္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး အတြက္ လက္ရွိလႈပ္ရွားမႈသည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ႔ ပါတီ ေထာက္ခံမဲ ရရွိေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေရးသာ ျဖစ္ပါလိမ္႔မည္။ ထိုသို႔ ဆိုလွ်င္ပင္ အႏၱရာယ္အတန္ အသင့္ရွိပါသည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလႈပ္ရွားမႈသည္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားကဲ့သို႔ အစိုးရ လုိလားသူမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားက ပုဒ္မ ၅၉(စ) ကို ေထာက္ခံ ေၾကာင္း ေၾကညာထားသည္။ ပိုအေရးႀကီးသည္မွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ တပ္မေတာ္သားမ်ား ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထုိးၾကရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေတာင္းဆိုမႈသည္ တပ္မေတာ္ကို ေသြးခဲြရန္ ပရိယာယ္အျဖစ္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ျမင္သြားမည့္အေရးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျမင္ပါက တပ္မ ေတာ္အရာရွိမ်ား က ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားအေပၚ သံသယကို ဆက္လက္မီးထိုးေပးမည္ျဖစ္သည္။
ဒုတိယအခ်က္မွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈ၏ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးစံုလွေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး ပဋိပကၡမ်ားတြင္ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားသည္ အေရးအႀကီးဆံုး ဇာတ္ေဆာင္မ်ားျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ သူ႔မိန္႔ခြန္းမ်ားတြင္ ဖက္ဒရယ္ေရးကို ပါးစပ္ေျပာ ရွိေသာ္ လည္း) ယခုအခ်ိန္ထိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လူထုစုေဝး ပြဲမ်ားတြင္ တုိင္းရင္း သားကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္ျခင္းမရွိသည္မွာ သိသာပါသည္။ (လႊတ္ေတာ္တြင္း၊ လႊတ္ေတာ္ပ) တုိင္းရင္းသားမ်ား မပါပဲႏွင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ေထာက္ခံ မႈရရွိရန္ မျဖစ္ႏိုင္သည့္အတြက္ ၄င္းမွာ ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ပထုတ္ထားျခင္းသည္ NLD ၏ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈသည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္စည္းရံုးျခင္းသာျဖစ္သည္ဟူေသာ သံုးသပ္ခ်က္ကို အားျဖည့္ေပးေနသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ တုိင္းရင္း သားမ်ားကို ဖိတ္ေခၚမည့္အစား သူမ၏ တရားမဝင္ေအာက္ဆဲြမ်ားျဖစ္ေသာ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႔ကိုသာ ေခၚခဲ့သည္။ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္အမ်ားစုသည္ သမၼတျဖစ္ေရးရည္မွန္းထားၾကသူမ်ား မဟုတ္၍ ၄င္း တို႔အေနျဖင့္ အနည္းဆံုး ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအထိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ၿပိဳင္ဖက္မ်ားျဖစ္လာရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားသေဘာတူၾကပါသည္။
ေနာက္ဆံုးအခ်က္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈကို ေရကုန္ ေရခမ္း ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုလွ်င္ပင္ လက္ရွိႏိုင္ငံေရး အေနအထားက သူ႔ကို မ်က္ႏွာသာေပးမည္ပံု မရွိပါ။ လက္ရွိအစိုးရ၏ ေျဖေလ်ာ့ေရးျဖစ္စဥ္သည္ အားလံုးပါဝင္ခြင့္ရသည့္ပံုေပၚေနေသာ္လည္း တကယ့္ လက္ေတြ႔ကမူ မ်ားစြာျခားနားပါသည္။ အစိုးရသစ္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ တရားဝင္ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူအျဖစ္ လက္ခံေသာ္လည္း ေပၚလစီပိုင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ သူ႔ကို အမွန္တကယ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးရန္ ျငင္းဆန္ဆဲျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲရန္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သူ႔အေနျဖင့္ မတတ္ႏိုင္သေလာက္ျဖစ္သည္။ သူ႕အေနျဖင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ၄င္း၏ ဒီမိုကရက္တစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရး အတြက္ စိတ္ေကာင္းေစတနာကို ယံုၾကည္ေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုနွစ္အတြင္း လူသိရွင္ၾကား ေၾကညာမႈ သည္ အစိုးရသစ္အတြက္ မ်ားစြာလုိအပ္ေနေသာ ျပည္တြင္းနွင့္ ႏိုင္ငံတကာတရားဝင္မႈကို အာမခံေပးခဲ့ သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ထိုသို႔ေျပာခဲ့မိသည့္အတြက္ ေနာင္တရေကာင္း ရေနမည္ျဖစ္ ေသာ္လည္း ေျပာၿပီးသားသည္ ေျပာၿပီးသားပင္ျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးျပႆနာအတြက္ အျပည့္အဝထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္ေရးကိုသာ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုပါ က မူဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈျဖင့္ တန္ျပန္ခံရဖြယ္ရွိသည္။
ေဒၚစုၾကည္အေနျဖင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို လမ္းေပၚဆႏၵျပပြဲမ်ားအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြကုိ သပိတ္ေမွာက္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ဖြယ္မရွိသည့္ အတြက္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး အတြက္ လက္ရွိလႈပ္ရွားမႈသည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ႔ ပါတီ ေထာက္ခံမဲ ရရွိေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေရးသာ ျဖစ္ပါလိမ္႔မည္။ ထိုသို႔ ဆိုလွ်င္ပင္ အႏၱရာယ္အတန္ အသင့္ရွိပါသည္။ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလႈပ္ရွားမႈသည္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားကဲ့သို႔ အစိုးရ လုိလားသူမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားက ပုဒ္မ ၅၉(စ) ကို ေထာက္ခံ ေၾကာင္း ေၾကညာထားသည္။ ပိုအေရးႀကီးသည္မွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတြင္ တပ္မေတာ္သားမ်ား ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထုိးၾကရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေတာင္းဆိုမႈသည္ တပ္မေတာ္ကို ေသြးခဲြရန္ ပရိယာယ္အျဖစ္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ျမင္သြားမည့္အေရးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျမင္ပါက တပ္မ ေတာ္အရာရွိမ်ား က ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားအေပၚ သံသယကို ဆက္လက္မီးထိုးေပးမည္ျဖစ္သည္။
ဒုတိယအခ်က္မွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈ၏ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးစံုလွေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး ပဋိပကၡမ်ားတြင္ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားသည္ အေရးအႀကီးဆံုး ဇာတ္ေဆာင္မ်ားျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ သူ႔မိန္႔ခြန္းမ်ားတြင္ ဖက္ဒရယ္ေရးကို ပါးစပ္ေျပာ ရွိေသာ္ လည္း) ယခုအခ်ိန္ထိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လူထုစုေဝး ပြဲမ်ားတြင္ တုိင္းရင္း သားကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္ျခင္းမရွိသည္မွာ သိသာပါသည္။ (လႊတ္ေတာ္တြင္း၊ လႊတ္ေတာ္ပ) တုိင္းရင္းသားမ်ား မပါပဲႏွင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ေထာက္ခံ မႈရရွိရန္ မျဖစ္ႏိုင္သည့္အတြက္ ၄င္းမွာ ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ပထုတ္ထားျခင္းသည္ NLD ၏ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈသည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္စည္းရံုးျခင္းသာျဖစ္သည္ဟူေသာ သံုးသပ္ခ်က္ကို အားျဖည့္ေပးေနသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ တုိင္းရင္း သားမ်ားကို ဖိတ္ေခၚမည့္အစား သူမ၏ တရားမဝင္ေအာက္ဆဲြမ်ားျဖစ္ေသာ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႔ကိုသာ ေခၚခဲ့သည္။ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္အမ်ားစုသည္ သမၼတျဖစ္ေရးရည္မွန္းထားၾကသူမ်ား မဟုတ္၍ ၄င္း တို႔အေနျဖင့္ အနည္းဆံုး ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအထိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ၿပိဳင္ဖက္မ်ားျဖစ္လာရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားသေဘာတူၾကပါသည္။
ေနာက္ဆံုးအခ်က္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈကို ေရကုန္ ေရခမ္း ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုလွ်င္ပင္ လက္ရွိႏိုင္ငံေရး အေနအထားက သူ႔ကို မ်က္ႏွာသာေပးမည္ပံု မရွိပါ။ လက္ရွိအစိုးရ၏ ေျဖေလ်ာ့ေရးျဖစ္စဥ္သည္ အားလံုးပါဝင္ခြင့္ရသည့္ပံုေပၚေနေသာ္လည္း တကယ့္ လက္ေတြ႔ကမူ မ်ားစြာျခားနားပါသည္။ အစိုးရသစ္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ တရားဝင္ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူအျဖစ္ လက္ခံေသာ္လည္း ေပၚလစီပိုင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ သူ႔ကို အမွန္တကယ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးရန္ ျငင္းဆန္ဆဲျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲရန္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သူ႔အေနျဖင့္ မတတ္ႏိုင္သေလာက္ျဖစ္သည္။ သူ႕အေနျဖင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ၄င္း၏ ဒီမိုကရက္တစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရး အတြက္ စိတ္ေကာင္းေစတနာကို ယံုၾကည္ေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုနွစ္အတြင္း လူသိရွင္ၾကား ေၾကညာမႈ သည္ အစိုးရသစ္အတြက္ မ်ားစြာလုိအပ္ေနေသာ ျပည္တြင္းနွင့္ ႏိုင္ငံတကာတရားဝင္မႈကို အာမခံေပးခဲ့ သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ထိုသို႔ေျပာခဲ့မိသည့္အတြက္ ေနာင္တရေကာင္း ရေနမည္ျဖစ္ ေသာ္လည္း ေျပာၿပီးသားသည္ ေျပာၿပီးသားပင္ျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးျပႆနာအတြက္ အျပည့္အဝထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္ေရးကိုသာ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုပါ က မူဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈျဖင့္ တန္ျပန္ခံရဖြယ္ရွိသည္။
အာရပ္ေႏြဦး ကတိကဝတ္မ်ား မွိန္ေဖ်ာ့သြားၿပီျဖစ္သည္။ တူရကီ၏ တစ္ခ်ိန္က ဒီမိုကေရစီကတိကဝတ္ မ်ားသည္လည္း ကေသာင္းကနင္းျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ အာဏာပိုင္ဝါဒမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းတို႔ၾကားတြင္ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံသည္လည္း စစ္တပ္က တစ္ဖန္ျပန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ႏို္္င္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနျဖင့္ မွန္းဆမရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ေနာက္တြင္ အျပည့္အဝရပ္တည္ေပးဖြယ္ မရွိပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဖက္မွ ရွိခဲ့ၾကသည့္ အေနာက္ႏိုင္ငံ မ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ၄င္းတို႔၏ ဒီမိုကေရစီဇာတ္သြင္းျခင္းတြင္ ေအာင္ျမင္ေသာဇာတ္လမ္းတစ္ခုအျဖစ္သာမက ၄င္းတို႔၏ ပထဝီႏုိင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ပါ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေအာင္ျမင္ေၾကာင္း ေထာက္ခံေနၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု စစ္တကၠသုိလ္တြင္ မၾကာေသးမီကပင္ သမၼတအိုဘားမားက ေအာက္ပါအတိုင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္-
“တခ်ိန္က တံခါးပိတ္ထားတဲ့ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းမွာ တံခါးဖြင့္တဲ့ ႏို္င္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ေတြ႔လာရပါတယ္။ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အေမရိကန္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ထိစပ္ ဆက္ဆံႏို္္င္ဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံနဲ႔ မိတ္ဖက္အျဖစ္ကေန ေျခလွမ္းခြာလာပါတယ္၊ ျမန္မာျပည္ အေျပာင္းအလဲ ေအာင္ျမင္သြားမယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ေသနတ္တခ်က္မေဖာက္ဘဲနဲ႔ မဟာမိတ္ ႏိုင္ငံသစ္ ရရိွလိုက္တာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္”
ရည္မွန္းခ်က္ တိက်ခုိင္မာမႈမရွိျခင္း၊ စိတ္ခ်ယံုၾကည္ရမႈပိုင္းအားနည္းျခင္း၊ ျပည္တြင္းနွင့္ ႏုိင္ငံ တကာ အေျခအေနေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အတိုက္အခံမ်ား၏ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလႈပ္ရွားမႈသည္ ၄င္းတို႔ေၾကညာထားေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီတြင္ ျပည့္ဝေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ဖြယ္မရွိပါ။ သို႔ရာတြင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးလႈပ္ရွားမႈေခါင္းေဆာင္မ်ားတြင္ ယခု လႈပ္ရွားမႈ၏ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အလြန္ကြဲျပားျခားနားေသာ အျမင္လည္း ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ပါသည္။
REF: http://www.foreignpolicy.com/ "The Lady Rallies the Masses Once Again" BY Min Zin
ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေဆာင္းပါးမ်ား







0 comments:
Post a Comment