Sunday, November 4, 2018

သတင္းသမားခါေရွာဂီအေရးနဲ႔ ေဆာ္ဒီ၊ တူရကီ၊ အေမရိကန္ သုံးပြင့္ဆိုင္အၿငိအေထြး



တူရကီႏိုင္ငံက ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးထဲမွာ ေဆာ္ဒီသတင္းစာဆရာ ဂ်မဲလ္ခါေရွာဂီ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရမႈအတြက္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အစိုးရကို တူရကီသမၼတ ရီးဆက္ေတးရစ္အာဒိုဂမ္ကိုယ္တိုင္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ လူသိရွင္ၾကား တိုက္႐ိုက္ စြပ္စြဲလိုက္ပါၿပီ။

ခါေရွာဂီကိုသတ္ဖို႔ၫြန္ၾကားခ်က္ဟာ ေဆာ္ဒီအစိုးရအျမင့္ဆုံးအဆင့္ကေနလာတယ္လို႔ သူသိထားေၾကာင္း အာဒိုဂမ္က ဝါရွင္တန္ပို႔စ္မွာေဆာင္းပါးတစ္ေစာင္ေရးရင္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တူရကီေဆာ္ဒီႏွစ္ႏိုင္ငံ ခ်စ္ၾကည္ေရးကို အေလးေပးတဲ့အေနနဲ႔ ခါေရွာဂီအေရးမွာ ဘုရင္ဆဲလ္မန္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတယ္လို႔ေတာ့ မယုံၾကည္ေၾကာင္း ဆိုခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ (ဒီလိုျပစ္မႈမ်ိဳးကို ေနတိုးအဖြဲ႕မဟာမိတ္ႏိုင္ငံတစ္ခုမွာ ဘယ္သူမွထပ္ၿပီး မက်ဴးလြန္ရဲဖို႔လိုတယ္)လို႔ အာဒိုဂမ္က သတိေပးလိုက္ၿပီး (ဒီသတိေပးမႈကို လ်စ္လ်ဴရႈရင္ေတာ့ ႀကီးမားတဲ့အက်ိဳးဆက္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရလိမ့္မယ္) လို႔လည္း အတိအလင္း ဆိုျပန္ပါတယ္။

ခါေရွာဂီဟာ အစၥတန္ဘူလ္က ေဆာ္စီေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးထဲ ဝင္ဝင္ခ်င္း အသင့္ေစာင့္ေနတဲ့ ေဆာ္ဒီေအးဂ်င့္ေတြရဲ႕ လည္ပင္းညႇစ္သတ္ခံလိုက္ရၿပီး သူ႔အေလာင္းကို စြန္႔မပစ္ခင္ အပိုင္းပိုင္းျဖတ္ေတာက္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ တူရကီသမၼတရဲ႕ အႀကံေပးက လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းကပဲ ေျပာခဲ့ပါေသးတယ္။အမွန္ေတာ့ ခါေရွာဂီ ဒီလိုအသတ္ခံခဲ့ရပုံကို ေစာေစာပိုင္းကထဲက တူရကီသတင္းစာေတြက ေရးသားခဲ့ၾကၿပီး တူရကီ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ေတာ္ေတာ္ၾကာမွ လူသိရွင္ၾကား အတည္ျပဳခဲ့တာပါ။ ဒီလိုအတည္ျပဳခ်ိန္က ေဆာ္ဒီအစိုးရေရွ႕ေနခ်ဳပ္ တူရကီကို သုံးရက္ၾကာ လာေရာက္ လည္ပတ္ၿပီးခ်ိန္နဲ႔လည္း တိုက္ဆိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ခါေရွာဂီအသတ္ခံရမႈကိစၥဟာ ႏိုင္ငံတကာထိပ္တန္းသတင္းေတြထဲ ဆက္ၿပီး ပါရွိေနဆဲပါ။ ဒီကိစၥဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေရးကို ထိပါးေစတယ္လို႔ ေဆာ္ဒီရဲ႕ မဟာမိတ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကိုယ္တိုင္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။
ေဆာ္ဒီ ျငင္းဆန္
ဆြန္နီမြတ္စလင္အမ်ားစုႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တူရကီနဲ႔ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်တို႔ရဲ႕ ခါေရွာဂီသတ္မႈတရားခံေတြ လႊဲေျပာင္းေပးေရးကိစၥ အျငင္းပြားမႈျမင့္တက္လာမွာကိုလည္း စိတ္ဝင္စားသူေတြ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ တူရကီႏိုင္ငံထဲက ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးမွာ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဒီလူသတ္မႈ သံသယတရားခံေတြကို သူ႔ႏိုင္ငံဆီ လႊဲေပးဖို႔ တူရကီက ေတာင္းဆိုထားေပယ့္ေဆာ္ဒီကျငင္းဆန္ၿပီး သူ႔ႏိုင္ငံသားေတြကို သူ႔ႏိုင္ငံထဲမွာပဲ တရားစီရင္မယ္လို႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္။
အေမရိကန္ကေတာ့ လူသတ္မႈသံသယရွိတဲ့ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံသားေတြကို အေမရိကန္ျပည္ဝင္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားသလို ထပ္ၿပီး အေရးယူေဆာင္႐ြက္ဖို႔ ရွိေသးတယ္လို႔ ဆိုထားျပန္ပါတယ္။ သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ ဒီလူသတ္မႈကို ေဆာ္ဒီအိမ္ေရွ႕စံ ဘင္ဆဲလ္မန္ ႀကိဳသိခဲ့ပုံမရဘူးလို႔ ထပ္တလဲလဲေျပာခဲ့ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီဘုရင္ ဆဲလ္မန္ရဲ႕သားျဖစ္တဲ့ အိမ္ေရွ႕စံ ဘင္ဆဲလ္မန္ဟာ လက္ရွိေဆာ္ဒီမွာ ၾသဇာအႀကီးဆုံးမင္းသားျဖစ္ၿပီး ေဆာ္ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဦးေဆာင္ေနသူပါ။
အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈစြဲခ်က္နဲ႔ တစ္ျခားမင္းသားအမ်ားအျပားနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ် စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ိဳး၊ ေဆာ္ဒီမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ကားေမာင္းခြင့္ျပန္ေပးခဲ့တာမ်ိဳးေတြနဲ႔ ထင္ရွားတဲ့ ဘင္ဆဲလ္မန္ကို လြန္လြန္ကဲကဲ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြ ႏိုင္ငံျခားေရးရာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေပၚေပၚထင္ထင္ေဝဖန္သူေတြထဲ ဂ်မဲလ္ခါေရွာဂီ ထိပ္ဆုံးက ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။
အစြန္းေရာက္မႈ လက္မခံ
ေဆာ္ဒီျပည္တြင္း စာနယ္ဇင္းေတြမွာ သတင္းေထာက္ကေန အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းခဲ့တဲ့ ခါေရွာဂီဟာ အစၥလာမၼစ္ဝါဒီေတြ ႀကီးစိုးတဲ့အာရပ္ေလာကမွာ အလယ္အလတ္က်သူတစ္ဦးအျဖစ္ ထင္ရွားပါတယ္။ မြတ္စလင္ ဘုရားသားဟုဒ္လို အဖြဲ႕ကို ငယ္စဥ္ကဝင္ေရာက္ခဲ့တယ္လို႔ သတင္းရွိခဲ့ေပမယ့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မႈကို လတ္မခံေတာ့ဘူးဆိုတာ သူ႔ရွင္းျပခ်က္နဲ႔ လုပ္ရပ္ေတြက သက္ေသခံေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ခ်ိန္မွာ တစ္ေလာကလုံးကို မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေထာင္ခ်င္တဲ့အုပ္စုေတြနဲ႔လည္း အစည္းမကပ္ေတာ့ဘဲ ဘာသာေရးကိုေဇာင္းေပးတဲ့ ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔လည္း မေျပလည္ေတာ့ပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာမွာ ေဆာ္ဒီကေန ၿဗိတိန္ကိုထြက္ခြာလာခဲ့ပါတယ္။ မၾကာခင္ သူ႔ကိုယ္သူ ျပည္ေျပးအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့သလို အေမရိကန္မွာ ေနထိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အင္ဒီယားနားျပည္နယ္တကၠသိုလ္မွာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္က ဘြဲ႕ယူခဲ့တဲ့ ခါေရွာဂီအဖို႔ အခ်ိန္မေ႐ြး အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ခံယူခြင့္ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီမွာ သုံးႀကိမ္လက္ထပ္ခဲ့ဖူးၿပီး သုံးႀကိမ္လုံး ကြာရွင္းခဲ့တဲ့ ခါေရွာဂီမွာ သားသမီးေလးဦးရွိတဲ့အနက္ သုံးဦးဟာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ေနၾကပါၿပီ။ ျပည္ပေရာက္ၿပီးမွ စတုတၳအႀကိမ္လက္ထပ္ဖို႔ ခါေရွာဂီ တစ္ေယာက္ ကြာရွင္းျပတ္စဲထားေၾကာင္း သက္ေသခံခ်က္ယူဖို႔ တူရကီက ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးထဲ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္မွာ ဝင္ေရာက္ေဆာင္႐ြက္ရင္း ၾကမၼာငင္ခဲ့ရတာပါပဲ။

ဒီလို ပုဂၢိဳလ္ေရးဘဝေထြျပားတဲ့ ခါေရွာဂီနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေနာက္ထပ္ စိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ ခါေရွာဂီ ဆိုတဲ့နာမည္ကိုက ႏိုင္ငံတကာအေရး ေလ့လာသူေတြ ရင္းႏွီးေနႏိုင္ပါတယ္။

လက္နက္ကုန္သည္ ခါေရွာဂီ
၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြက အီရန္ကြန္ထရာအရႈပ္ေတာ္ပုံကို အမွတ္ရၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ ေဒၚလာ ၄ ဘီလီယံေလာက္ တန္ဘိုးရွိခဲ့တဲ့ ေမွာင္ခိုလက္နက္အရႈပ္ေတာ္ပုံမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့သူတစ္ဦးက ေဆာ္ဒီလက္နက္ကုန္သည္ အက္ဒ္နန္ ခါေရွာဂီပါ။ အခု အစၥတန္ဘူလ္မွာ အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့ သတင္းသမား ဂ်မဲလ္ခါေရွာဂီဟာ အက္ဒ္နန္ ခါေရွာဂီရဲ႕ ေျမးတစ္ဦးပါပဲ။

အက္ဒ္နန္ ခါေရွာဂီရဲ႕ ေနာက္ထပ္ေျမးတစ္ဦးကေတာ့ ဒိုဒီဖာယက္ဒ္ပါ။ ဒီနာမည္ေကာ နည္းနည္းရင္းႏွီးေနတယ္ ထင္ပါသလား၊ ဒိုဒီဖာယက္ဒ္ဆိုတာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ ပါရီၿမိဳ႕မွာ မင္းသမီးဒိုင္ယာနာနဲ႔အတူ ကားေမွာက္ၿပီး ေသဆုံးခဲ့သူပါ။ ဒိုဒီဖာယက္ဒ္ရဲ႕ ဖခင္က ဂ်မဲလ္ခါေရွာဂီ့ဖခင္နဲ႔ ညီအစ္ကိုျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒိုင္ယာနာရဲ႕ ေနာက္ဆုံးခ်စ္သူ ဒိုဒီဖာယက္ဒ္နဲ႔ ဂ်မဲလ္ခါေရွာတို႔ဟာ ညီအစ္ကိုဝမ္းကြဲေတြပါပဲ။

ဒါ့အျပင္ ေဆာ္ဒီ့အထက္လႊာနဲ႔ ခါေရွာဂီဆက္စပ္မႈကလည္း မနည္းလွပါ။ ခါေရွာဂီ့အဘြားဟာ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ဘုရင့္ ႏိုင္ငံကို ထူေထာင္ခဲ့တဲ့ ဘုရင္ႀကီး အက္ဗ္ဒူလာဇစ္ အဲလ္ဆာအက္ဒ္ဆီမွာ မိသားစုဆရာဝန္အျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့သူပါ။ ဒါျဖင့္ရင္ ခါေရွာဂီ့အဘိုးကေကာ..။ အဘိုးနာမည္ကေတာ့ မူဟာမက္ ခါေရွာဂီ ဆိုတဲ့ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံသား ျဖစ္လာေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ဇာတိကေတာ့ တူရကီပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ တူရကီေတြက ခါေရွာဂီ့ကိစၥ ပိုအေလးထားေလသလား ေတြးစရာလည္း ျဖစ္ရပါတယ္။

ခါေရွာဂီအဘိုးက တူရကီဇာတိျဖစ္သလို ဦးေလးျဖစ္တဲ့ အက္ဒ္နန္ခါေရွာဂီကလည္း သူတို႔မ်ိဳး႐ိုးမွာ ဂ်ဴးေသြးပါတယ္လို႔ တစ္ခ်ိန္က ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လားမသိ၊ ခါေရွာဂီ့အေရးဟာ တူရကီ၊ ေဆာ္ဒီနဲ႔ ဂ်ဴးကို ဦးစားေပးတဲ့ အေမရိကန္တို႔အၾကား ေထြးလုံးယွက္ႏြယ္ ရႈပ္ေထြးေနပါေတာ့တယ္။

ခါေရွာဂီဟာ ေဆာ္ဒီမွာ ႏိုင္ငံျခားသတင္းေထာက္အျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့ရင္း တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ေဆာ္ဒီေထာက္လွမ္းေရး အတြက္လည္း အမႈထမ္းေပးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုျပန္ပါတယ္၊ အဲဒါကေတာ့ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ အၾကမ္းဖက္မႈအၿပီး အာဂဖန္နစၥတန္ကို အေမရိကန္က ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ေနခ်ိန္ကပါ။ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံသားပဲျဖစ္တဲ့ အိုစမာဘင္လာဒင္နဲ႔ သိကြၽမ္းခဲ့ဖူးတဲ့ ခါေရွာဂီဟာ အေမရိကန္အတြက္လည္း အကူအညီရခဲ့မွာပါ။

ခါေရွာဂီ့ႏိုင္ငံေရးအျမင္
ေဆာ္ဒီကထြက္လာၿပီးေတာ့ ဝါရွင္တန္ပို႔စ္မွာ ေဆာင္းပါးေတြဝင္ေရးခဲ့တဲ့ ခါေရွာဂီဟာ ယီမင္ႏိုင္ငံကို ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္တဲ့ ပူးေပါင္းတပ္ဖြဲ႕က ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္တိုက္ခိ္ုက္ေနတာကိုလည္း ေဝဖန္ျပစ္တင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီ့အရင္ကတည္းကလည္း ခါေရွာဂီဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိန္႐ုပ္သံ သတင္းခ်ယ္နယ္ေတြမွာ အာရပ္ေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူတစ္ဦးအျဖစ္ ေရပန္းစားပါတယ္။ သူ႔႐ုပ္သြင္ကို ႐ုပ္သံမွာျမင္ရတာ အဆန္းမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ဟာ ဝါဟာဘီ လို႔ေခၚတဲ့တင္းမာတဲ့ဘာသာေရးအစဥ္အလာနဲ႔ စတင္ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ မတိုင္မီေခတ္ကို ျပန္သြားသင့္တယ္၊ အမ်ိဳးသမီးအမ်ိဳးသား တန္းတူအခြင့္အေရးရွိသင့္တယ္၊ အျပစ္ေပးခံရမွာ ေၾကာက္စရာမလိုဘဲ စိတ္ထဲရွိတာ ေျပာခြင့္ရသင့္တယ္လို႔ ခါေရွာဂီက ဝါရွင္တန္ပို႔စ္မွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလက ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ တူရကီမွာ ရေနတဲ့အခြင့္အလမ္းမ်ိဳး ရသင့္တယ္လို႔လည္း ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

သူေသဆုံးၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၇ ရက္မွာ ဝါရွင္တန္ပို႔စ္က ေဖာ္ျပတဲ့ သူ႔ေနာက္ဆုံးေဆာင္းပါးမွာေတာ့ အာရပ္ကမာၻမွာ အလိုအပ္ဆုံးအရာက လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အာရပ္ေႏြဦးလို႔ တင္စားၾကတဲ့ လႈပ္ရွားမႈကာလမွာ အာရပ္ကမာၻရဲ႕သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ တိုးတက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကတာကိုလည္း သူကေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ကာတာႏိုင္ငံကို ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္ၿပီး ပိတ္ဆိုခဲ့တာ၊ လက္ဘႏြန္နဲ႔ေဆာ္ဒီ အျငင္းပြားတာ၊ ကေနဒါနဲ႔ ေဆာ္ဒီ သံတမန္ေရးအျငင္းပြားတာ၊ သတင္းမီဒီယာေတြကို ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ေတြက ဖိႏွိပ္တာ စတာေတြကိုလည္း ခါေရွာဂီဟာ ဝါရွင္တန္ပို႔စ္ကတစ္ဆင့္ ေဝဖန္ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီအမ်ိဳးသမီးအေရးလႈပ္ရွားသူေတြအေပၚဘင္ဆဲလ္မန္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဖိႏွိပ္တာေတြကိုလည္း ျပစ္တင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာမွာ လက္ဘႏြန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆာအက္ဟာရီရီ ေဆာ္ဒီကိုေရာက္ေနတုန္း ႐ုပ္သံတိုက္႐ိုက္လႊင့္ရင္း ရာထူးကႏႈတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့တာကိုလည္း ေဒၚနယ္ထရမ့္သက္ေရာက္မႈလို႔ ခါေရွာဂီက ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ပါတယ္။ သမၼတထရမ့္နဲ႔ ေဆာ္ဒီအိမ္ေရွ႕စံ ဘင္ဆဲလ္မန္ရဲ႕ ရင္းႏွီးမႈကို သြယ္ဝိုက္ေဖာ္ျပလိုက္တာပါပဲလို႔ ေဝဖန္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔နာမည္အတိုေကာက္လက္မွတ္အရ အမ္ဘီအက္စ္လို႔ေခၚၾကတဲ့ အိမ္ေရွ႕စံ ဘင္ဆဲလ္မန္အေနနဲ႔ ေဆာ္ဒီကို ေရွး႐ိုးစြဲဘာသာေရးအစြန္းေရာက္အင္အားစုေတြလက္က လြတ္ေျမာက္ေစသင့္တယ္လို႔လည္း ခါေရွာဂီက တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။
အီဂ်စ္က အယ္လ္စီစီအစိုးရကိုလည္း ခါေရွာဂီက ေဝဖန္ခဲ့ပါတယ္။ အီဂ်စ္မွာေထာင္ထဲထည့္ထားတဲ့ အတိုက္အခံ ၆၀ဝ၀ဝ ေလာက္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အာရပ္ေႏြဦးကာလမွာ အာရပ္ကမာၻရဲ႕ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ အေျပာင္းအလဲကို အားေပးမယ္လို႔ အရင္ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားက ေၾကညာခဲ့ေပမယ့္ အီဂ်စ္မွာ ေ႐ြးေကာက္ခံသမၼတ ေမာ္စီ ျဖဳတ္ခ်ခံရတဲ့ အာဏာသိမ္းမႈကို အားေကာင္းတဲ့အေရးယူမႈမရွိခဲ့ဘူးလို႔ ခါေရွာဂီက ေဝဖန္ခဲ့ပါတယ္။
ၾကမၼာငင္ျခင္း
ခါေရွာဂီဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ေမလမွာ တူရကီႏိုင္ငံ အစၥတန္ဘူလ္ၿမိဳ႕ကို ကြန္ဖရင့္တစ္ခုတက္ဖို႔သြားရင္း ဟာတီစီ ဆန္ဂိဇ္နဲ႔ ဆုံေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဆန္ဂိဇ္ဟာ အသက္ ၃၆ ႏွစ္ရွိ္ၿပီး အစၥတန္ဘူလ္တကၠသိုလ္ ပီအိပ္ခ်္ဒီေက်ာင္းသူတစ္ဦးပါ။ သူတို႔ႏွစ္ဦးဟာ ေမတၱာမွ်ခဲ့ၾကတဲ့ေနာက္ ခါေရွာဂီဟာ ေလးႀကိမ္ေျမာက္လက္ထပ္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပုံေပၚပါတယ္။
ဆန္ဂိဇ္နဲ႔ လက္ထပ္ႏိုင္ဖို႔ ေဆာ္ဒီမွာ သူ ကြာရွင္းျပတ္စဲထားေၾကာင္း သက္ေသခံခ်က္ရယူဖို႔ အစၥတန္ဘူလ္က ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးကို သြားေရာက္ဆက္သြယ္ခဲ့ၿပီး ခ်ိန္းဆိုထားပုံရတဲ့ရက္ ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္မွာ ဆန္ဂိဇ္နဲ႔အတူ သြားေရာက္ရာက အသင့္ေရာက္ရွိေစာင့္ဆိုင္းေနၾကတဲ့ ေဆာ္ဒီေအးဂ်င့္ေတြလက္ခ်က္နဲ႔ ခါေရွာဂီေသဆုံးခဲ့ရတယ္လို႔ တူရကီအာဏာပိ္ုင္ေတြက သက္ေသခံအေထာက္အထားေတြနဲ႔ အခိုင္အမာဆိုထားပါတယ္။

စစျခင္းတုန္းက ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ေတြဟာ ခါေရွာဂီဟာ ေကာင္စစ္႐ုံးထဲက အသက္ရွင္လ်က္ျပန္ထြက္သြားတယ္ လို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ႐ုံးထဲကရန္ပြဲမွာ ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးမွ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတာျဖစ္တယ္လို႔ ဝန္ခံခဲ့ရင္း တာဝန္ရွိတဲ့ ေဆာ္ဒီႏိုင္ငံသား ၁၈ ဦးကို ေဆာ္ဒီမွာပဲထိန္းသိမ္းထားၿပီး စစ္ေမးေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေဆာ္ဒီတို႔အေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ေဝဖန္မႈ ျပင္းထန္ခဲ့ပါတယ္။

တုံ႔ျပန္ႏိုင္ေျခ
ခါေရွာဂီအသတ္ခံရတာ တစ္လေက်ာ္လာခ်ိန္မွာ ေဆာ္ဒီအစိုးရကို ဘယ္လိုအေရးယူၾကမလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြလည္း ပိုမိုေပၚထြက္လာပါတယ္။ သံ႐ုံးထဲမွာျဖစ္ေပမယ့္ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တူရကီအဖို႔ ဒါမ်ိဳးလုပ္တာ လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ ခပ္တင္းတင္းျပသေနပါတယ္။ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးျပတ္ေတာက္ရတဲ့အထိ လုပ္မယ့္ အေျခအေနေတာ့ မရွိပါဘူး။

အေမရိကန္က ပိုဆိုးပါေသးတယ္။ ေဒၚလာဘီလီယံခ်ီ လက္နက္ဝယ္မယ့္ေဖာက္သည္ အပ်က္မခံႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာ သမၼတထရမ့္က အတိအလင္းေျပာထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္အေရးယူမႈဆိုတာလည္း မည္ကာမတၱပဲ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။ ကမာၻ႔ေရနံတင္ပို႔မႈနဲ႔ ေရနံေဈးႏႈန္း၊ လက္နက္ဝယ္ယူမႈ၊ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ဝါဒတိုက္ဖ်က္ေရး၊ ေဒသတြင္းမဟာမိတ္ဖြဲ႕ႏိုင္မႈ၊ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြမွာ အေရးပါလွတဲ့ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ကို အေမရိကန္နဲ႔အေနာက္အုပ္စုက တစ္ကယ္တမ္းမပစ္ပယ္ႏိုင္ပါဘူး။ သတင္းသမားတစ္ဦးကို အ႐ုပ္ဆိုးလြန္းစြာ သတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ျငင္းမရေအာင္ ေပၚလြင္ေနတာမို႔သာ ႏႈတ္ဖ်ားကအႀကီးအက်ယ္ ကန္႔ကြက္ျပစ္တင္ေနၾကၿပီး အမွန္တစ္ကယ္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ အေရးယူပိတ္ဆို႔ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ သံသယျဖစ္စရာရွိလွသလို တူရကီ၊ ေဆာ္ဒီ၊ အေမရိကန္ သုံးပြင့္ဆိုင္ ညႇိႏႈိင္းေျပလည္မႈ ရွာေဖြသြားႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ရည္ၫြန္း-ေအပီ၊ ဘီဘီစီ၊ ဝီကီပီဒီးယား
#Myanmar Time

0 comments:

Post a Comment