ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပန္လည္စတင္ရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား စေနေန႔က သေဘာတူခဲ့ၾကၿပီး အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က အခြန္သစ္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းကို ဆိုင္းငံ့ခဲ့ကာ ဟြာေဝး နည္းပညာကုမၸဏီ၏ တင္ပို႔မႈအေပၚ တင္းက်ပ္ထားျခင္းကို ေလၽွာ့ေပးလိုက္သည္။
ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ၿပီးဆုံးမည့္ရက္ကို သတ္မွတ္ထားျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ဖိအားေအာက္မွ သိသိသာသာ လြတ္ေျမာက္သြားၿပီး ၎တို႔ ေရြးခ်ယ္သည့္အတိုင္း အနာဂတ္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ျပဳလုပ္နိုင္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။
“က်ေနာ္တို႔ အခြန္ေတြကို ဆိုင္းငံ့ထားမယ္” ဟု ထရမ့္က တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ႏွင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ စေနေန႔ ဂ်ပန္နိုင္ငံ အိုဆာကာ၌ က်င္းပခဲ့ေသာ G-20 အစည္းအေဝး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးအၿပီး သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာသည္။
သတင္းေထာက္မ်ားကို တနာရီေက်ာ္ၾကာ ေျပာၾကားရာတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသို႔ အေလၽွာ့ေပးရျခင္း အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထရမ့္က ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာၾကားျခင္း မရွိေပ။
အေမရိကန္ ကုမၸဏီ ထုတ္ကုန္မ်ားကို ဟြာေဝးသို႔ ဆက္လက္ေရာင္းခ်ခြင့္ ျပဳမည္ဟု ထရမ့္က ေျပာၾကားလိုက္ သျဖင့္ ဆန႔္က်င္ဘက္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေနသည္။ ထရမ့္အစိုးရသည္ အမ်ိဳးသား လုံျခဳံေရးအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိေသာ လုပ္ငန္းမ်ား စာရင္းအရ အဆင့္ျမင့္ နည္းပညာ ထုတ္ကုန္မ်ားႏွင့္ ေဆာ့ဖ္ဝဲလ္မ်ားကို တ႐ုတ္ကုမၸဏီ မ်ားသို႔ ေရာင္းခ်ခြင့္ ယခင္က ပိတ္ပင္ထားသည္။
“က်ေနာ္တို႔က ဟြာေဝးကို သူတို႔ထုတ္တဲ့ ပစၥည္းေတြမွာ သုံးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ အမ်ားႀကီး ေရာင္းခဲ့တယ္၊ ပို႔ခဲ့တယ္။ ဒါ အဆင္ေျပတယ္လို႔ က်ေနာ္ေျပာခဲ့တယ္” ဟု ထရမ့္က ေျပာသည္။ “အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြမွာ ျပႆနာေတြ ရွိခဲ့တယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။ “ဒီကုမၸဏီေတြက ဟြာေဝးကို မေရာင္းရလို႔ လုံးဝကို စိတ္ပ်က္ေနၾကတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
စေနေန႔က ထရမ့္-ရွီ အစည္းအေဝးသည္ တနာရီေက်ာ္သာ ၾကာၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ ၇ လက သူတို႔ႏွစ္ဦး ဗ်ဴနိုေအရီတြင္ ၂ နာရီခြဲၾကာ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္ႏွင့္စာလၽွင္ တိုေတာင္းလွသည္။
ေမလအေစာပိုင္းက ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ပ်က္သြားၿပီးေနာက္ တိုးတက္မႈမရွိသေလာက္ ျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။
တ႐ုတ္နိုင္ငံက အေပးအယူ လုပ္ခ်င္ေနေၾကာင္း ထရမ့္က အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာခဲ့သည္။ ႏွစ္ဖက္တိုးတက္မႈ မလုပ္နိုင္လၽွင္ တ႐ုတ္ထုတ္ကုန္ ေဒၚလာ ၃၀၀ ဘီလ်ံဖိုးကို အခြန္ထပ္မံ ခ်မည္ဟု ထရမ့္က ၿခိမ္းေျခာက္ ေသာ္လည္း ရွီက တစုံတရာ ေျပာၾကားျခင္း မရွိေပ။
အိုဆာကာတြင္ ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပန္လည္စတင္ရန္ သေဘာတူေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္က ကန႔္သတ္ကာလ ရက္ ၉၀ သတ္မွတ္သကဲ့သို႔ အခ်ိန္ကာလ ကန႔္သတ္ျခင္း မရွိေပ။
ထရမ့္သည္ အခြန္ ထပ္မံေကာက္မည့္ အစီအစဥ္ကို သာမန္ဆိုင္းငံ့႐ုံ မဟုတ္ဘဲ၊ အခ်ိန္ အကန႔္အသတ္မရွိ ဆိုင္းငံ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“က်ေနာ္ အလ်င္စလို မလုပ္ပါဘူး” ဟု ထရမ့္က ေျပာၿပီး ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ေစာလ်င္စြာ က်င္းပရန္ မလိုသည့္ သေဘာ သူက ေျပာသည္။
“က်ေနာ္ မွန္ကန္တဲ့ သေဘာတူညီမႈကိုပဲ လိုခ်င္တယ္” ဟု ထရမ့္က ဆိုသည္။
ဖိအား မရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ၂၀၂၀ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင့္ၾကည္ၿပီး ေနာက္တဆင့္ကို ဆုံးျဖတ္မည္ျဖစ္သည္။
မၾကာေသးမီက ျဖစ္ရပ္မ်ား၏ အခ်ိန္ကာလကို ၾကည့္ပါက တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ အေမရိကန္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဂ႐ုတစိုက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္။
“တ႐ုတ္ေတြက လူဆိုးေတြမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ေတြက ၿပိဳင္ဘက္မဟုတ္ဘူး” ဟု ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတေလာင္း ဂ်ိဳးဘိုင္ဒင္က ေမလ အေစာပိုင္းက ေျပာခဲ့ၿပီး ရက္အတန္ၾကာတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး စတိဗ္မာႏူးရွင္းက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေအာင္ျမင္ၿပီးျဖစ္သည္ဟု ဆိုေသာ ထရမ့္ အစိုးရႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားမွ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ လိုက္သည္။
ေရွ႕တြင္ တိုက္ပြဲၾကာရွည္မည္ကို သိေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္က လယ္ယာထုတ္ကုန္ ဝယ္ယူမႈအေပၚ ၎တို႔၏ ရပ္တည္ခ်က္ကိုလည္း ပိုမိုတင္းမာစြာ ဆုပ္ကိုင္ထားသည္။ မူလက အေမရိကန္ လယ္ယာထုတ္ကုန္ႏွင့္ စြမ္းအင္ ေဒၚလာ ၁.၂ ထရီလ်ံဖိုး ဝယ္ရန္ သေဘာတူေသာ္လည္း ယခုအခါ ဝယ္လိုအားအေပၚ အေျခခံေသာ ေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္ သတ္မွတ္ခ်က္ကို တ႐ုတ္နိုင္ငံက ေတာင္းဆိုသည္ဟု သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ဆိုသည္။
သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ လၽွင္ျမန္ေသာ ေအာင္ျမင္မႈကို ထရမ့္လိုခ်င္ပါက တ႐ုတ္နိုင္ငံကို ေျပာင္းလဲရန္ တြန္းအားေပးသည့္ အားထုတ္မႈသည္ ခရီးမေရာက္ဘဲ ျဖစ္နိုင္သည္။
ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အခက္အခဲမ်ားကို ေျဖရွင္းနိုင္ျခင္းလည္း မရွိေသးေပ။ အစိုးရ၏ ႀကီးမားေသာ အကူအညီမ်ားျဖင့္ တ႐ုတ္နည္းပညာ ကုမၸဏီမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္မည့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံတြင္ က်င္းပမည္ ျဖစ္ေသာ ၂၀၂၅ အစီအစဥ္ကို ဝါရွင္တန္က ျပႆနာအျဖစ္ ျမင္သည္။
ထိုသို႔ အစိုးရက အကူအညီေပးျခင္းသည္ အေမရိကန္ ၿပိဳင္ဘက္ကုမၸဏီမ်ား၏ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္စြမ္းကို ထိခိုက္ေစသည္ဟု ဆိုကာ အေမရိကန္ဘက္က ထိုအကူအညီကို အဆုံးသတ္ရန္ ေတာင္းဆိုသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံဘက္က ျငင္းဆန္ၿပီး ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္ေသာ အစိုးရ ဦးေဆာင္သည့္ စီးပြားေရးပုံစံကို ဆုပ္ကိုင္ရန္ ေရြးခ်ယ္သည္။
“ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပန္စမွာနဲ႔ အခြန္သစ္ေတြ ဆိုင္းငံ့တာဟာ သတင္းေကာင္းပဲ” ဟု အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး ေစ့စပ္ညႇိႏွိုင္းသူေဟာင္းႏွင့္ Asia Society Policy Institute မွ ဒုတိယ ဥကၠ႒ ဝင္ဒီ ကက္တလာက ေျပာသည္။
“ဒါေပမယ့္ ဒီေလာက္နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ၿပီးၿပီလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔မရေသးဘူး။ ေစ့စပ္ညႇိႏွိုင္းသူေတြ အေနနဲ႔ လုပ္ကိုင္ရမယ့္ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေသးၿပီး ႏွစ္ဖက္စလုံးက သူတို႔ ရပ္တည္ခ်က္ေတြကေန ေရႊ႕ေပးဖို႔ အဆင္သင့္ ရွိမရွိ ဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ မသိရဘူး” ဟု သူက ေျပာသည္။
အထိအခိုက္မ်ားေသာ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲသည္ စီးပြားေရး ႏွစ္ခုစလုံးကို ထိခိုက္ေစခဲ့သည္။ ေမလက တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ စက္မႈထုတ္ကုန္မ်ားသည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ အက်ပ္အတည္း ေနာက္ပိုင္း အနိမ့္ဆုံးသို႔ က်ဆင္းသည္။ ကုန္ထုတ္လုပ္သူမ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈ တိုးတက္ႏႈန္းလည္း စံခ်ိန္တင္ က်ဆင္းသည္။
အေမရိကန္ဘက္တြင္လည္း ကုန္ထုတ္လုပ္သူမ်ား၏ စီပြားေရး အညႊန္းကိန္းမွာ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲအတြင္း (ထရမ့္သမၼတ ျဖစ္လာၿပီးေနာက္) အဆိုးဆုံးသို႔ ေရာက္သြားသည္။
ထိခိုက္လြယ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈသည္ ဆက္လက္တည္တံ့မည္ဟု ေျပာရန္ လြန္စြာ ေစာေနေသးေသာ္လည္း ယခု အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အနိုင္ရသူမ်ားႏွင့္ ရႈံးနိမ့္သူမ်ား ေလ့လာခ်က္ကို ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အနိုင္ရသူမ်ား
တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ စက္မႈထိပ္သီး နိုင္ငံ ၂၀ အစည္းအေဝးတြင္ အခိုင္အမာ ရပ္တည္နိုင္ခဲ့သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ အေမရိကန္ထံမွ အေလၽွာ့ေပးမႈ တခ်ိဳ႕ရရွိခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးေနစဥ္ တ႐ုတ္ထုတ္ကုန္ ေနာက္ထပ္ ဘီလ်ံ ၃၀၀ ဖိုးကို အခြန္မေကာက္ေတာ့ရန္ ထရမ့္က သေဘာတူသည္။ ဟြာေဝးအေပၚ ကန႔္သတ္ခ်က္ တခ်ိဳ႕ကိုလည္း ထရမ့္က ႐ုပ္သိမ္းသည္။ ဟြာေဝးသည္ အေမရိကန္နည္းပညာ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္နိုင္ျခင္း မရွိလၽွင္ ေမွာင္မိုက္ေသာ အနာဂတ္ကို ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံကလည္း အေမရိကန္ လယ္ယာ ထုတ္ကုန္မ်ားကို ျပန္လည္ဝယ္ယူရန္ သေဘာတူသည္။ လယ္ယာ ထုတ္ကုန္မ်ားမွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံက လိုအပ္ေနေသာ အရာမ်ားျဖစ္ၿပီး ထိုသို႔လုပ္ရန္ ကမ္းလွမ္းေနသည္မွာ တႏွစ္ေက်ာ္ၾကာၿပီ ျဖစ္သည္ (တ႐ုတ္နိုင္ငံက မည္မၽွဝယ္ယူမည္ကိုမူ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေပ)။
အေမရိကန္ လက္လီအေရာင္းလုပ္ငန္းမ်ား (Walmart, Target, Amazon … စသည္) တို႔သည္ သက္ျပင္း အႀကီးအက်ယ္ ခ်နိုင္ခဲ့သည္။ စမတ္ဖုန္း၊ ကေလးသုံးပစၥည္းႏွင့္ ရႉးဖိနပ္အပါအဝင္ က်န္ တ႐ုတ္ထုတ္ သြင္းကုန္ အားလုံးကို အခြန္ေကာက္မည္ဟု ထရမ့္က ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအခြန္မ်ား ယခုအခါ မရွိေတာ့ေပ။ ထိုအခ်က္သည္ လက္လီ အေရာင္းလုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ ႀကီးမားေသာ ေအာင္ပြဲျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ ဇူလိုင္၊ ၾသဂုတ္ႏွင့္ စက္တင္ဘာတြင္ က်ေရာက္သည့္ အဓိက အားလပ္ရက္ ေဈးဝယ္ကာလအတြက္ ကုန္ပစၥည္း အားလုံးနီးပါးကို တင္သြင္းေနရေသာ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည္။
အေမရိကန္ စားသုံးသူမ်ားလည္း နိုင္သည္။ ထရမ့္၏ လက္ရွိ အခြန္မ်ားသည္ လူဦးေရ ၄ ဦး ရွိေသာ မိသားစုတခုကို တႏွစ္လၽွင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၀၀ ကုန္က်ေစသည္။ က်န္ တ႐ုတ္ထုတ္ကုန္မ်ားကို အခြန္ ေကာက္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ထရမ့္ဆက္လုပ္ခဲ့လၽွင္ ပုံမွန္မိသားစုတစုလၽွင္ ထိုေငြထက္ ၂ ဆ (ေဒၚလာ ၁၈၀၀ ေက်ာ္) အထိ ကုန္က်ေစမည္ ျဖစ္သည္။
ဟြာေဝးက အေပ်ာ္ဆုံးျဖစ္မည္။ ဟြာေဝးသည္ ၎၏နည္းပညာ ပစၥည္းမ်ားကိုသုံးၿပီး အေမရိကန္မ်ားကို ေထာက္လွမ္းေနသည္ဟု အေမရိကန္ အစိုးရက စြပ္စြဲသည္။ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ား ဟြာေဝးႏွင့္ စီးပြားေရး မလုပ္ရန္ ကုန္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ပိတ္ပင္ထားသည္။ သို႔ေသာ္ ထရမ့္က ယခုရက္သတၱပတ္ကုန္တြင္ ထိုပိတ္ပင္မႈကို ေျဖေလၽွာ့သည္။ ထရမ့္သည္ ထိုလုပ္ရပ္ကို သူ၏ အႀကံေပးမ်ားႏွင့္ ရီပတ္ဗလစ္ကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားကို ေက်ာ္ကာ လုပ္ေဆာင္ေသာေၾကာင့္ ဟြာေဝးအတြက္ မဟာေအာင္ပြဲ ျဖစ္သည္။ ထရမ့္က ဟြာေဝးကို ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ လက္ခံလိုေၾကာင္း ကိုလည္း ထိုလုပ္ရပ္က ျပသေနသည္။ တ႐ုတ္ဘက္က ထိုအခ်က္ကို လိုလားေသာ္လည္း ဟြာေဝးႏွင့္ လုပ္ကိုင္ျခင္းသည္ အမ်ိဳးသား လုံျခဳံေရး စိုးရိမ္ရသည္ဟု ဆိုကာ ထရမ့္၏ အႀကံေပးမ်ားက ဟြာေဝးကို သီးျခား ထားလိုသည္။
ေဝါ့စထရိ ေငြေၾကးေဈးကြက္လည္း နိုင္သည္။ ယခုလတြင္ စေတာ့ေဈးကြက္ တက္လာသည္။ ထရမ့္သည္ ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ျပန္စလိမ့္မည္ဟု ေဝါ့စထရိ ေငြေၾကးေဈးကြက္မွ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားက ေလာင္းေၾကးထပ္ၿပီး ထိုအတိုင္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထရမ့္၏ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္လာပါက လိုအပ္လၽွင္ အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္၏ အတိုးႏႈန္း ေလၽွာ့မည့္ အရိပ္လကၡဏာကိုလည္း ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားက ႀကိဳဆိုၾကသည္။
အရႈံးသမားမ်ား
ထရမ့္ အစိုးရအတြင္းရွိ တ႐ုတ္မုန္းတီးေရး သမားမ်ား ရႈံးသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသား လုံျခဳံေရးသည္ အေမရိကန္ နိုင္ငံကို စိန္ေခၚေနသည္ ဆိုသည့္ တ႐ုတ္ၾသဇာ တက္လာသည္ကို ပူပန္သူမ်ားက ယခုကိစၥကို သေဘာက်မည္ မဟုတ္ေပ။ ထိုသူမ်ားတြင္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုက္ပြမ္ပီယိုလည္း ပါဝင္သည္။ သူသည္ အမုန္းတရားကို ေသြးထိုးေပးသူအျဖစ္ တ႐ုတ္မီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပၾကသည္။ သူသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံကို ျပင္းထန္စြာ အေရးယူေရးအား အဓိက ဦးေဆာင္သူ ျဖစ္သည္။ အျခားတဦးမွာ တ႐ုတ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးရျခင္း စာအုပ္ကို ေရးသားသူ အႀကံေပး ပီတနာဗာရို ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ဆုံးတြင္ ထရမ့္က တ႐ုတ္နိုင္ငံအေပၚ သူ၏ အႀကီးမားဆုံး ထိုးႏွက္ခ်က္ ျဖစ္နိုင္သည့္ တ႐ုတ္ထုတ္ကုန္ အားလုံး အခြန္ျမႇင့္တင္ေရးကို စြန႔္လႊြတ္ရန္ သေဘာတူခဲ့သည့္ စားပြဲဝိုင္းတြင္ သူကိုယ္တိုင္ဝင္ၿပီး ၾကည့္ေနရသည္။
ကြန္ဂရက္မွ တ႐ုတ္ မုန္းတီးေရးသမားမ်ားလည္း ရႈံးသည္။ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ မာကို႐ူဘီရို (ရီ-ဖေလာ္ရီဒါ) ႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ လူနည္းစု ေခါင္းေဆာင္ ခ်ားလ္ အီးရႉးမား (ဒီ-နယူးေယာက္) အပါအဝင္ ႏွစ္ဖက္စလုံးမွ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္၊ အထူးသျဖင့္ ဟြာေဝးႏွင့္ ပတ္သက္လၽွင္ ထရမ့္ အားနည္းခ်က္ ျပသလာသည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။ ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၏ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ ထရမ့္က ဟြာေဝးအေပၚ ကန႔္သတ္ခ်က္မ်ား ေျဖေလၽွာ့သည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ေဝဖန္ၾကမည္မွာ ေသခ်ာသည္။
၂၀၂၀ ဒီမိုကရက္မ်ားလည္း ရႈံးသည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတေလာင္း မ်ားသည္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္လၽွင္ ထရမ့္ေနာက္ လိုက္ရန္ ႐ုန္းကန္ေနၾကရသည္။ ထရမ့္၏ အခြန္မ်ားသည္ အေမရိကန္မ်ားအတြက္ ေဈးႏႈန္းမ်ား ျမင့္ေစေသာေၾကာင့္ ထိုနည္းသည္ တ႐ုတ္ကို ရင္ဆိုင္ရာတြင္ မွားယြင္းေသာ လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟူသည့္ စကားသည္ ဒီမိုကရက္ သမၼတေလာင္းမ်ား အတြက္ အေကာင္းဆုံး တိုက္ခိုက္ေရး လမ္းေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ ထိုစကားကို လြန္ခဲ့ေသာ ၾကာသပေတးေန႔ကပင္ ပိ ဘြတ္တီဂ်ပ္က ေျပာခဲ့ေသးသည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ နိုင္ငံအေပၚ အခြန္အႀကီးအက်ယ္ မခ်ရန္ ထရမ့္၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ စားသုံးသူမ်ားအတြက္ ထိခိုက္မႈ သက္သာေစသည္။
အနိုင္အရႈံး မရွင္းလင္းသူမ်ား
ထရမ့္ ကိုယ္တိုင္ နိုင္လား ရႈံးလား မသိပါ။ သူသည္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပန္စေအာင္ လုပ္နိုင္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ လုပ္ကိုင္ျခင္းသည္ ေဈးကြက္ကို အက်ိဳးျပဳၿပီး ၂၀၂၀ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီအထိ စီးပြားေရး ေကာင္းေစရန္ အလားအလာရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔လုပ္ရန္ ထရမ့္သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံကို မ်ားစြာ အေလၽွာ့ေပးခဲ့ရသည္။ သူသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံကို အခြန္အႀကီးအက်ယ္ ေကာက္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို စြန႔္လႊတ္ခဲ့ရသည္။ ကမၻာတဝွမ္း ကုန္သြယ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပန္လည္ စတင္ေသာအခါ ထိုၿခိမ္းေျခာက္မႈကို တ႐ုတ္၊ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ အျခား အင္အားႀကီး နိုင္ငံမ်ားက ေမ့ၾကမည္မဟုတ္ေပ။ ရွီ ထံမွ အဓိက အေလၽွာ့ေပးမႈမ်ား ရရန္ ထရမ့္သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ သေဘာတူညီမႈ ရနိုင္သည္။ ယခုတႀကိမ္တြင္မူ ထရမ့္သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ လြန္စြာ စိတ္အားထက္သန္ေနသည္။
အေမရိကန္ တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရး တြင္လည္း အရႈံးအနိုင္ မေရရာပါ။ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ညႇိႏွိုင္းသည့္ ထရမ့္၏ နည္းလမ္းကို တခ်ိဳ႕က အျပင္းအထန္ ေဝဖန္ေနသည့္ တခ်ိန္တည္းတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ၎၏ စီးပြားေရးကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲရန္ လိုၿပီး ျပည္ပ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြင္း ညီမၽွေသာ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ ျဖစ္ေစရန္ လုပ္သင့္သည္ ဟူသည့္ အခ်က္ကို က်ယ္ျပန႔္စြာ သေဘာတူညီေနသူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ယခု ထရမ့္ဘက္က အေလၽွာ့ေပး လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ထ႐ုတ္နိုင္ငံက ထိုအခ်က္မ်ားကို ျပင္မည္၊ မျပင္မည္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေတာ့ေပ။
ဧရာဝတီ
No comments:
Post a Comment