ျပာသုိလသည္ ျမန္မာျပည္ ရာသီဥတု အရ အေအးဆံုးျဖစ္သလို မကာရရာသီဟု ေခၚ၍ ထိုလတြင္ စန္းျပည့္နကၡတ္မွာ ဖုသွ်နကၡတ္ ျဖစ္သည္။ ယွဥ္ေသာတာရာမွာ ပုစြန္တာရာျဖစ္ၿပီး ညတာရွည္ ၍ ေန႔တာတိုလြန္းေသာ ကာလျဖစ္သည္။
ျပာသိုလကို ပုဂံေခတ္ ေက်ာက္စာတို႔၌ ပသိုင္ဟုလည္း ေရးထိုး ခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိုႏွစ္မ်ဳိးတြင္ ေရးခ်မပါေသာ အေရးအသားက ပိုမိုတြင္က်ယ္ အသံုးမ်ားခဲ့သည္။ ေလွသင္းအတြင္း ဝန္၏ ေဝါဟာရတၴဒီပနီတြင္ ျပာသိုလအေၾကာင္းကို ဤသို႔ဖြင့္ဆိုထား၏။ အမရေကာသ အဘိဓာန္က်မ္း၌ မကာရရာသီတြင္ ဖုသွ်နကၡတ္ႏွင့္ ယွဥ္ေသာ လျပည့္ေန႔ကို ''ေပၚသွ်ီ''ဟု ေခၚသည္။ ရာဇတၳဏ္ က်မ္းတြင္လည္း ''ေပါသီ-ျပာသိုလ''ဟု အနက္ဆို၏။ ထိုေပါသီပင္ သကၠတအလို ရရစ္ႏွင့္ ေျပာသည္ျဖစ္၍ ကာလရွည္ၾကာေသာ အခါ ယင္းေျပာသည္မွ ျမန္မာဘာသာ ျပာသို ျဖစ္လာသည္ဟု ဖြင့္ဆိုထားသည္။
ေပါသီကား ဖုသွ်နကၡတ္ႏွင့္ယွဥ္၍ လျပည့္ေသာ ကာလဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ ပညာရွင္အခ်ဳိ႕ကမူ ပရသီတလ ဟူေသာ ပါဠိပုဒ္မွ ျမန္မာ ဘာသာ ျပာသုိသို႔ ေျပာင္းလဲလာသည္ဟု ေလွသင္းအတြင္းဝန္က ဆက္လက္ေဖာ္ျပသည္။ ပရသီတလ ဆိုသည္မွာ ''အျခားေသာ ကာလမ်ားထက္ ပို၍ ခ်မ္းေအးေသာလ''ဟု ဆိုလိုသည္။ ''မာဂဓလို၊ ေပါသီဆို၊ နဂိုရင္းစကား၊ သကၠတလွစ္၊ ေျပာသီျဖစ္၊ ျမန္ေခတ္ျပာသိုထား''ဟူ၍လည္း သံေပါက္စပ္ဆိုခဲ့ ၾကေလသည္။
ျမင္းခင္းသဘင္ ပြဲေတာ္ကား အျခားေသာ ပြဲေတာ္မ်ားကဲ့သို႔ ရက္ပိုင္းမွ် က်င္းပေသာ ပြဲေတာ္မ်ဳိး မဟုတ္ေပ။ ဆင္ခင္း၊ ျမင္းခင္း၊ ေလးခင္း၊ ဓားခုတ္လွံထိုး၊ ဒူးေလးပစ္၊ လင္းေလးပစ္၊ ဆင္တိုက္၊ ျမင္းေျပး၊ ေသနတ္ပစ္၊ အေျမာက္ပစ္၊ စက္ထိုး၊ ဗလိခတ္ စသည္ ၾကည္းတပ္တို႔၏ တိုက္ခိုက္နည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ပါဝင္သည့္အျပင္ သိုင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကိုလည္း တစ္ပြဲၿပီးတစ္ပြဲ က်င္းပသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ျမင္းခင္းသဘင္ ကိုပင္ စစ္ထိုးပြဲ၊ စစ္ပစ္ပြဲ၊ စက္သြင္းပြဲ ဟူ၍လည္းေခၚၾကသည္။
ျမင္းခင္းသဘင္သည္ သူရသတၱိႏွင့္ တကြ လက္႐ံုးရည္ဘက္တြင္ ထူးခြၽန္သူတို႔၏ အရည္အခ်င္း ျပပြဲႀကီး (ဝါ)သူရဲေကာင္း ေရြးပြဲႀကီး တစ္ခုျဖစ္ေလသည္။ နန္းေတာ္မွစ၍ မင္းမွဴးမတ္၊ သူေဌးသူၾကြယ္တို႔သည္ မိမိတို႔၏ သမီးငယ္မ်ားအား သူရသတၱိရွိ၍ လက္႐ံုးရည္ ထူးခြၽန္သူမ်ားႏွင့္သာ မွန္းထားေလ့ ရွိၾကရာ ထိုပြဲေတာ္ကို အထူး စိတ္ဝင္စားၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းပြဲေတာ္ကို သမီးရွင္မ်ား၏ သမက္ေလာင္းရွာပြဲ၊ မင္းသမီး၊ သူေဌးသမီး၊ မွဴးမတ္သမီးတို႔၏ ၾကင္ဖက္ေတာ္ ေရြးပြဲဟု တစ္နည္းအားျဖင့္ ေခၚဆိုႏုိင္ေပသည္။ ျမင္းခင္းသဘင္ က်င္းပေသာ ေနရာမွာ ေရႊနန္းေတာ္ အတြင္းရွိ ေျမနန္းေတာ္ေရွ႕ ေျမကြက္လပ္တြင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ သတ္မွတ္ေလ့ရွိသည္။
ျပာသိုလ နံနက္ခင္း၏ ေဆာင္းေလေအးတြင္ စက္တိုင္မ်ား ထိပ္ရွိ ၾကက္လွ်ာတံခြန္ အနီေရာင္မ်ားမွာ လြင့္ျမဴးေနၾကသည္။ ကႀကိဳးတန္ဆာ စံုလင္စြာ ဆင္ယင္ထားေသာ ျမင္းေခ်ာ၊ ျမင္းလွ၊ ျမင္းေကာင္း၊ ျမင္းသန္႔မ်ားမွာ လည္တေမာ့ေမာ့ ခြာတရွပ္ရွပ္၊ ႏွာတမႈတ္ႏွင့္ လႈပ္လႈပ္ရြရြ ျဖစ္ေနၾကသည္။ မွဴးေတာ္၊ မတ္ေတာ္ႏွင့္ ျမင္းတပ္ အမႈထမ္းမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ရာထူး ဌာနႏၲရ ထမ္းရြက္ရသည့္အေလ်ာက္ ဘုရင္မင္းျမတ္ ေပးကမ္းထားေသာ မ်ဥ္းရွည္ေမာက္တို၊ ေမာက္ရွည္စေသာ စစ္ဝတ္တန္ဆာမ်ားကို ခံ့ထည္စြာ ဝတ္ဆင္ ထားၾကရသည္။ စြဲကိုင္ေသာ လွံတို၊ လွံရွည္မ်ားမွာ တက္သစ္စ ေနျခည္ေအာက္တြင္ တလက္လက္ ေတာက္ေျပာင္ေနၾကေလသည္။
အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္ထားေသာ္လည္း ပရိသတ္ကို ေၾကာက္ၿပီး ခါေပါက္၍ ထြက္ေျပးေသာ ျမင္းရွိလွ်င္ ဖမ္းဆီး သိမ္းယူရန္ ျမင္းဝန္ စာေရး၊ ျမင္းေတာ္မွဴး၊ ျမင္းေတာ္ခံမ်ားသည္ ဝတ္ေကာင္း၊ ဝတ္သန္႔ျဖင့္ အသင့္ ရွိေနၾကသည္။ မင္းညီမင္းသား၊ မွဴးေတာ္၊ မတ္ေတာ္၊ အရာရွိ၊ အရာခံစေသာ နန္းေတာ္အမႈထမ္း၊ လႊတ္ေတာ္ အမႈထမ္း၊ ၿဗဲတိုက္ေတာ္ အမႈထမ္းတို႔၏ အလွည့္ၿပီးလွ်င္ မင္းတပ္၏ အလွည့္ျဖစ္သည္။
အကၠပတ္ျမင္းတပ္၊ ကသည္းျမင္းတပ္မွ တပ္ဗိုလ္စစ္ကဲႏွင့္ အျခားအဆင့္ အရာထမ္းမ်ားႏွင့္ အမႈထမ္းမ်ား၏ စြမ္းရည္ျပပြဲကား စက္ကြင္းပြဲႏွင့္ မဆိုင္ သီးျခားျဖစ္သည္။ ျမင္းေရး ၃၇ ေရးကို ဆက္လက္ စီးျပသည္။ ျမင္းခ်င္း ေတးသီခ်င္းကုိ တီးမႈတ္ျပၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ ေရျပည့္အိုးငယ္မ်ား တင္ထားေသာ ငွက္ေပ်ာပင္ တိုတိုမ်ားကို ျမင္းႏွင့္ ဒုန္းစိုင္း ေျပးလာရင္း ခုတ္ၾကရသည္။ ငွက္ေပ်ာပင္လည္း မလဲရ၊ ေရအိုးလည္း ေအာက္သို႔ မက်ရပါေခ်။ ဓားခုတ္ရာကုိ ၾကည့္ေသာအခါ တိတိရိရိျပတ္ၿပီး အပင္မလဲ အိုးမေမွာက္ဘဲ တည္ရွိေနလွ်င္ လူရည္ခြၽန္အျဖစ္ ၾသဘာ ေပးျခင္းခံရ၍ ဆုေတာ္မ်ား ရရွိသည္။
ေနာက္တစ္မ်ဳိးမွာ ျမင္းကို ဒုန္းစီးလာရင္း ဘုရင့္ေရွ႕ေမွာက္သို႔ ေရာက္ေသာ္ ေရွာက္သီးတစ္လံုးကို အထက္သို႔ ေျမႇာက္ေပးလိုက္သည္။ ထိုအခါ ျမင္းေပၚမွ မင္းသားက ေျပးရင္းပင္ လွံျဖင့္ ထိုးယူလိုက္သည္။ ယင္းသို႔ မင္းသားမ်ား ကုန္ေအာင္ စြမ္းရည္ျပၿပီးေနာက္ ျမင္းေျခာက္စီးတြဲ ထြက္လာ၍ ေျမေပၚ သို႔ ေရွာက္သီးလံုးမ်ားကို လွံျဖင့္ထိုးယူၿပီး အထက္သို႔ ေျမႇာက္ပစ္လိုက္ရသည္။ ေအာက္သို႔ျပန္က်ေသာအခါ ေရွာက္သီးလံုး မ်ားကို လွံျဖင့္ စိုက္ဝင္ေအာင္ လုပ္ၾကရသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ လွံဖ်ားတြင္ ပုတီးေစ့မ်ား သီထားသကဲ့သို႔ ေရွာက္သီး ၁ဝ လံုး၊ ၁၂ လံုး အထိ ရရွိၾကသည္။ ထိုသူမ်ားကုိ ဆုမ်ား ေပးေတာ္မူသည္။
စက္တြင္ လွံထုိးပြဲ ထူးခြၽန္သူမ်ားသည္ ကြင္းတစ္ပတ္ ပတ္၍ မင္း၊ မိဖုရား ေရွ႕ေတာ္ေမွာက္သုိ႕ မင္းစီးလ်က္ပင္ ဟန္ေရးလွလွႏွင့္ ဝင္ေရာက္လာသည္။ ထုိအခါ မိဖုရားႀကီးက ေရႊၾကင္ခတ္ ပဝါပစ္ေပး၍ ဂုဏ္ျပဳ သည္။ မင္းသမီးမ်ားက ပန္းမ်ား ပစ္ေပးၾကသည္။ ေရႊၾကင္ခတ္ ပဝါကုိ ရင္တြင္စည္း၍ ပန္းမ်ားကုိနား တြင္ပန္ဆင္ကာ ေရွ႕ေတာ္သုိ႔ တစ္ပတ္ပတ္၍ ဝင္ရသည္။ ထုိအခါ မင္းပရိသတ္က ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ၾသဘာေပးၾကသည္။ ဆုေတာ္လာဘ္ေတာ္ မ်ားမွာ ပုိးပုဆုိး၊ ဖဲပဝါ၊ ပုိးပန္းပဝါ၊ ပုစြန္ထုပ္ေခါင္းေပါင္း စသည္တုိ႔ျဖစ္သည္။
ဤျမင္းခင္းသဘင္ႏွင့္ အတူ ျမင္း ၃၇ ေရးျပသည့္ အျပင္ ေလးပစ္ျခင္း စြမ္းရည္ျပပြဲ၊ သုိင္း၊ ဗန္တုိ၊ ဗန္ ရွည္စသည့္ ကာကြယ္မႈမ်ား၊ ဆင္သည္မ်ား၏ စြမ္း ရည္၊ ေသနတ္ပစ္စြမ္းရည္၊ စက္ကြင္းလွံထုိးပြဲ၊ ဓားခုတ္ၿပိဳင္ပြဲမ်ားသည္ ေရွးဘုရင္မ်ား ဦးစီး၍ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ သီခ်င္းႀကီးမ်ား အရ ေရးရလွ်င္ ျမင္းခင္းသဘင္သည္ သကၠရာဇ္ ၆၇၄ ခုႏွစ္ခန္႔ ပင္းတယ တစ္စီးရွင္ သီဟသူ လက္ထက္က စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ဟု ယူဆရသည္။ အင္းဝေခတ္၊ ေတာင္ငူေခတ္၊ ေညာင္ရမ္းေခတ္၊ ကုန္းေဘာင္ေခတ္တုိ႔တြင္ သီခ်င္း၊ ကဗ်ာမ်ား အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ဟု ကြမ္းေတာင္ကုိင္ ဦးယာက ဘုိးေတာ္မင္းတရား လက္ထက္တြင္ သူကုိယ္တုိင္ ျမင္ေတြ႕ရေသာ ျမင္းခင္းသဘင္ ႐ႈခင္းကုိ ဤသုိ႔ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။''သည္ရတုတြင္၊ ဆင္ျမင္းေျခသည္၊ စြမ္းရည္ေဖြးေဖြး၊ မုန္ေစြးေစြးႏွင့္၊ ဒုိင္းေလးေသနတ္၊ပစ္ခတ္ခင္းက်င္း၊ ျမင္းတစ္ေလွ်ာက္၊ ဆင္ေပါက္ဦးစီး၊ မွဴးႀကီးမတ္မ်ား၊ ေရႊသား စုိစုိ၊ ေမာက္ တုိေမာက္လွ၊ လွံယူဓားစြဲ၊ လက္ဝဲလက္က်္ာ၊ တီးပါ အတည္၊ ျမင္းရွည္ျမင္းတုိ၊ ကုိယ္ကုိဝတ္ဆင္၊ ေရႊဖ်င္ အက်ႌ၊ ပုစြန္ဆီႏွင့္၊ နီလာျမေသြး၊ စိုင္းႏွင္းေျပး၍၊ ျမင္း ေရးယွဥ္ၿပိဳင္၊ စက္တုိင္စက္ကြင္း၊ စီးနင္းထုိးေဖာက္၊ ေရွ႕ေနာက္ဆုတ္ငင္၊ ဆင္လည္းမုန္ျပင္း၊ ျမင္းခင္းပြဲ ေတာ္....''ဟူ၍ လူးတား ဆရာႀကီးဦးယာက ျမင္းကြင္းကုိ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ဘုရင္မင္းျမတ္ ေရွ႕ေတာ္တြင္ စက္ထုိးပြဲ ဆင္ႏႊဲေစရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ႀကိဳတင္ ေလ့က်င့္ထားရသည္။ သုိ႔တုိင္ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွသူမ်ား ရွိေသးသည္။ လြဲ ေခ်ာ္သူမ်ား ရွိခဲ့ဖူးသည္။
ထုိသူကား မင္းပရိသတ္ ဗုိလ္ပါအလယ္တြင္ လွလွႀကီး အရွက္ရေတာ့သည္။ စက္ကြင္းထုိးစဥ္ စစ္ဝတ္တန္ဆာ ပ်က္ယြင္းသူ၊ ျမင္းေပၚက လိမ့္က်သူ၊ ပစ္လႊတ္ေသာ လွံလ်င္ စက္တုိင္သုိ႔ မေရာက္သူ၊ အဝတ္အစား တင္းက်ပ္စြာ မဝတ္၍ ပုဆုိးကြၽတ္ျခင္း၊ ဓားကြၽတ္ျခင္း၊ ေပါင္းထုပ္ ကြၽတ္ျခင္း၊ ျမင္းကုိစုိင္းနင္းၿပီးခါမွ စက္တုိင္အနီးေရာက္ ျပန္လွည့္လာသူမ်ားအား မင္းျပစ္မင္းဒဏ္ ခံရသည္။ စြမ္းအားျပ ဟန္မက်လွ်င္လည္း အရွက္ကြဲရသည့္ နည္းတူ ထူးျခားေျပာင္ေျမာက္စြာ အစြမ္းျပႏုိင္လွ်င္လည္း ဘုရင္မင္းျမတ္ သေဘာက်ပါက ေပး႐ိုးေပးစဥ္ ဆုလာဘ္မ်ားအျပင္ ၿမိဳ႕စား၊ ရြာစားရျခင္း၊ သမီးေတာ္မ်ားႏွင့္ ထိမ္းျမားေပးသည္အထိ ခ်ီးေျမႇာက္ ခံရေလသည္။ ဤသည္မွာ ျပာသုိလ၏ ျမန္မာမႈပြဲေတာ္ ျမင္းခင္းသဘင္ ျဖစ္သည္။
ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ျပာသုိလ၏ ထူးျခား ခ်က္ကား လြတ္လပ္ေရး ေအာင္ပြဲသဘင္ႏွင့္ သူရဲေကာင္းမ်ား၏ ဆုတံဆိပ္ေတာ္ အပ္ႏွင္းပြဲ သဘင္ျဖစ္ သည္။ လံုးဝလြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိင္ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ အျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရွိသည့္ ၁၃ဝ၉ ခုႏွစ္ ျပာသုိ လျပည့္ေက်ာ္ ၉ ရက္(၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၄ ရက္) တနဂၤေႏြေန႔ နံနက္ ၄ နာရီ မိနစ္ ၂ဝ တြင္ ဘုရင္ခံအိမ္ေတာ္ (သမၼတအိမ္ေတာ္)တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘုရင္ခံ ဆာဟူးဘတ္ရန္႔စ္ ႀကီးမွဴး၍ အလံတင္ အခမ္းအနားကုိ က်င္းပခဲ့သည္။ ထုိအခမ္းအနား၌ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ တုိင္တုိင္ ထိပ္ဖ်ားတြင္ တလြင့္လြင့္ လူေနေသာ အဂၤလိပ္တုိ႔၏ ယူနီယံဂ်က္ အလံက်ဆင္းလာ၍ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာ ႏုိင္ငံေတာ္ အလံ တက္လာခ်ိန္တြင္ စစ္ဘင္ခရာ တီးဝိုင္းက တက္ၾကြစြာ တီးေပးေနသည္။
ယူနီယံဂ်က္ အလံေျမသုိ႔ ေရာက္သည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ ဘုရင္ခံ ဆာဟူးဘတ္ရန္႔စ္သည္ ယူနီယံဂ်က္ အလံကုိယူ၍ ျမန္မာအစုိးရ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား အား ႏႈတ္ဆက္ခါ ''ဘာမင္ဂန္'' သေဘၤာျဖင့္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံသုိ႔ ျပန္သြားခဲ့ေလသည္။ ထုိေန႔ ျပာသုိႏွင္းမႈန္မ်ားေအာက္ နံနက္ ၄ နာရီတြင္ ျမန္မာ တစ္ဝန္းလံုးရွိ စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ ႐ုပ္ရွင္႐ံုမ်ားႏွင့္ ျပည္သူတုိ႔၏ ေနအိမ္တုိက္တာ အေဆာက္အအံု မ်ားတြင္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ အလံကုိ အခမ္းအနားျဖင့္ လႊင့္ထူၾကသည္။
ေရွးေခတ္ျမန္မာ ဘုရင္မင္းမ်ား၏ ျမင္းခင္းသဘင္ ပြဲေတာ္မွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္သာ က်င္းပႏုိင္ ခဲ့ေသာ္လည္း ျပာသုိလ လြတ္လပ္ေရးပြဲႏွင့္ ဆုႏွင္းပြဲေတာ္ႀကီးကား အၿမိဳ႕ၿမိဳ႕ အနယ္နယ္တြင္ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ ၿပိဳင္ပြဲမ်ားျဖင့္ လျပာသုိတြင္ ျမခြာညိဳႏွင့္ အတူ ဆင္ႏႊဲ လ်က္ရွိၾကသည္။
သို႔ပါ၍ ျမခြာညိဳႏွင့္ ေမႊးေနေသာ လျပာသုိသည္ ေရွးအခါက စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းသေလာက္ ကြၽန္မတုိ႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္လည္း သမုိင္းေၾကာင္း ေကာင္း၍ ထူးျခား မြန္ျမတ္ေသာ လတစ္လပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသား တင္ျပလုိက္ရ ပါသတည္း။ ။
ျမ၀တီ
အာရပ္ေဒသ အေျပာင္းအလဲမ်ား တြင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဆီးရီးယား အျဖစ္အပ်က္မ်ားက အလႈပ္ခတ္ဆုံးဟု ဆိုရေပမည္။ ေသဆုံးသူေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္အထိ ေရာက္ရွိသြားျခင္းက ေသြးလန္႔ေလာက္သည့္ ကိန္းဂဏန္း ျဖစ္သည္။ ဆီးရီးယားေခါင္းေဆာင္ အာဆတ္ အစိုးရက ဓာတုလက္နက္သုံးၿပီး အရပ္သား မ်ားကို တိုက္ခိုက္သည္ဟု အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ေထာက္လွမ္းေရး အခ်က္အလက္ မ်ားျဖင့္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။ အာဆတ္က သူပုန္မ်ားကသာ ယင္းလက္နက္မ်ား သုံးျခင္းျဖစ္သည္ဟု တန္ျပန္တုံ႔ျပန္သည္။
ဗဟိုအာဖရိကႏိုင္ငံ၊ ေတာင္ဆူဒန္ စသည့္ အာဖရိကႏိုင္ငံမ်ားမွ လူမ်ဳိးေရး ႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡ မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚသည့္ လူသားဂုဏ္သိကၡာ ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ား သတင္းက ၂၀၁၃ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္လာခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စစ္ေသြးၾကြမ်ားကို တိုက္ခိုက္ေနသည့္ ေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈ မ်ားသည္လည္း အရပ္သားေက်း႐ြာေန ျပည္သူမ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရးကို မေလးမစား ျပဳျခင္းဟု ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ ကာကြယ္သည့္ အဖြဲ႕မ်ားက ေျပာၾကားၾကသည္။
.jpg)
