က်ပ္ႏွစ္ဘီလ်ံ သုံးမယ့္ ရန္ကုန္စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ လူထုစိတ္ဝင္စားမွု ေလ်ာ့က်ေနၿပီလား

က်ပ္ႏွစ္ဘီလ်ံ အသုံးျပဳမည့္  ရန္ကုန္စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရန္ ႏွစ္ပတ္ခန႔္သာလိုေတာ့သည္။ သို႔ေသာ္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ စိတ္ဝင္စားမွု အားနည္းေနသည္ဟု ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

“လူစိတ္ဝင္စားမွုကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းတယ္။ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ သုံးသပ္တာေတာ့ မဲလာေပးတဲ့သူ ၂၀ ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ပဲ ရွိမယ္လို႔ ခန႔္မွန္းတယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီဝင္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၃) တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ တစ္သီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဝင္းခ်ိဳက ေျပာၾကားသည္။

ဦးဝင္းခ်ိဳမွာ ၾကည့္ျမင္တိုင္၊ လသာ၊ စမ္းေခ်ာင္း၊ လမ္းမေတာ္၊ ဆိပ္ကမ္း၊ အလုံ၊ ဒဂုံ၊ တာေမြ၊ ပန္းဘဲတန္း၊ ကမာရြတ္၊ ဗဟန္း၊ ရန္ကင္းၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားျပဳ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၃) တြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္သူျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သျဖင့္ NLD ပါတီမွ ႏုတ္ထြက္ထားသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။

စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ နိုင္ငံတစ္ဝန္းက်င္းပသည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲပုံစံက်င္းပျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လူထုမွာ စိတ္ဝင္စားမွုနည္းပါးေနျခင္းျဖစ္သည္။

“အဓိက အခက္အခဲကေတာ့ ျပည္သူေတြ စိတ္ဝင္းစားမွုေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းတယ္။ ေတာ္ေတာ္နည္းတယ္ဆိုတာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေရြးတာေလာက္ကိုပဲ အေရးႀကီးတယ္ထင္ေနတာ ေလ။ အဓိကကေတာ့ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီကလည္း အခုဟာက သတင္းစာေတြထဲမွာလည္း ထည့္ေရးထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေစာေစာကလိုမ်ိဳးေပါ့။ ျပည္သူလူထုကေနၿပီးေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ အာ႐ုံစိုက္မွု ေလ်ာ ့နည္းေနတယ္လို႔ထင္ရတယ္” ဟု တာေမြၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ဦးေအာင္မ်ိဳးလင္းက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ International IDEA အဖြဲ႕မွ ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္ကလည္း “လက္ရွိစည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လူထုရဲ့စိတ္ဝင္စားမွုကေတာ့ နည္းေနတာေတာ့ အမွန္ပဲ။ စိတ္ဝင္စားတာက ကၽြန္ ေတာ္တို႔အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမွာ လုပ္ေနတဲ့သူေတြရွိမယ္။ ပါတီေတြမွာ လုပ္ေနတဲ့သူေတြရွိမယ္။သူတို႔ကေတာ့ အဓိကစိတ္ဝင္စားတာ ေတြ႕ရတယ္။ သာမန္ျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ စိတ္ဝင္စားမွု နည္းေနတာ ေတြ႕ရတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ မတ္ ၁ ရက္မွ စ၍ မဲဆြယ္မွုမ်ား ျပဳလုပ္နိုင္ၿပီ ျဖစ္ၿပီး ယင္းသို႔ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး ကာလအတြင္း ဗီနိုင္းမ်ားေထာင္ကာ မဲဆြယ္မွုမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေသာ္လည္း လူထုအတြင္း သြားလာ၍ မဲဆြယ္မွုမ်ားကို မေတြ႕ရသေလာက္ နည္းပါးလ်က္ရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံအခ်ိဳ႕က ေျပာၾကားသည္။

“ဗီနိုင္းေထာင္တာပဲေတြ႕ တယ္။ ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ဘာလုပ္မယ္ဆိုတာကို လူေတြထဲဆင္းၿပီး ေျပာတာ သိပ္မေတြ႕ရေသးဘူး။ အိမ္ကိုေတာင္ တစ္ေခါက္မွ မလာေသးဘူး။ ေျပာစရာေတြကအမ်ားႀကီးပဲ။ သူတို႔ကလည္း ဘာလုပ္ေပးနိုင္မလဲဆိုတာ ကိုယ္ေတြလည္း မသိရဘူး” ဟု သာေကတၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သူ ေဒၚေအးေအးက ေျပာၾကားသည္။

■ မဲေလးခါထည့္ရမယ့္ ရန္ကုန္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ္စားလွယ္ ဘယ္ႏွဦးဝင္ၿပိဳင္မွာလဲ

ယခုက်င္းပမည့္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီဝင္ အျဖစ္ ေျခာက္ဦး၊ ၿမိဳ႕နယ္ ၃၃ ၿမိဳ႕ နယ္တြင္ တစ္ၿမိဳ႕နယ္လၽွင္ သုံးဦး စုစုေပါင္း ၉၉ ဦး ေရြးခ်ယ္မည္ျဖစ္သည္။ ေကာ္မတီဝင္ ေျခာက္ဦးႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ ၃၃ ၿမိဳ႕နယ္မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၉၉ ဦးႏွင့္ဆိုပါက ေရြးခ်ယ္ခံကိုယ္စားလွယ္ ၁၀၅ ဦးရွိမည္ျဖစ္သည္။

ယင္းတို႔အနက္ ေကာ္မတီဝင္ ေျခာက္ဦးတြင္ အေရြးခ်ယ္ခံရသူမ်ားမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒုတိယၿမိဳ႕ ေတာ္ဝန္ေနရာအတြက္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္သည္။

လက္ရွိတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီတြင္ အစိုးရကခန႔္အပ္ထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ငါးဦးရွိၿပီး စုစုေပါင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီဝင္ ၁၁ ဦးက ဒုတိယၿမိဳ႕ ေတာ္ဝန္ေနရာအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရာတြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ေကာ္မတီဝင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ျဖစ္ပါက ေရြးေကာက္ပြဲ ကုန္က်စရိတ္ က်ပ္သိန္းႏွစ္ရာအထိ အသုံးျပဳနိုင္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ျဖစ္ပါက က်ပ္သိန္းတစ္ရာအထိ အသုံးျပဳနိုင္သည္။

ထို႔ျပင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကုန္က်စရိတ္ကို မိမိကိုယ္ပိုင္ေငြ၊ နိုင္ငံ သားတစ္ဦးခ်င္း၊ သက္ဆိုင္ရာပါတီ အဖြဲ႕အစည္း၊ ကုမၸဏီ၊ ကုမၸဏီ အစု အဖြဲ႕မ်ားမွ တရားဝင္ရရွိထားသည့္ ေငြေၾကးမ်ားထဲမွ ထည့္ဝင္လွူဒါန္း ေငြ၊ ပစၥည္းႏွင့္ အျခားဝန္ေဆာင္မွုမ်ား ရယူနိုင္သည္။

ေကာ္မတီဝင္ေျခာက္ဦး အတြက္ေရြးခ်ယ္ေပးရမည့္မဲဆႏၵနယ္မ်ားမွာ မဲဆႏၵနယ္ (၁) တြင္ ေတာင္ဥကၠလာ၊ ေျမာက္ဥကၠလာ၊ သဃၤန္းကၽြန္း၊ မဲဆႏၵနယ္ (၂) တြင္ ဒဂုံၿမိဳ႕သစ္ ေလးၿမိဳ႕နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္(၃) တြင္ ၾကည့္ျမင္တိုင္၊ စမ္းေခ်ာင္း၊ ဆိပ္ကမ္း၊ ဒဂုံ၊ ပန္းဘဲတန္း၊ ဗဟန္း၊ လသာ၊ လမ္းမေတာ္၊ အလုံ၊ တာေမြ၊ ကမာရြတ္၊ ရန္ကင္း၊ မဲဆႏၵနယ္(၄) တြင္ ေက်ာက္တံတား၊ ေဒါပုံ၊ ပုဇြန္ေတာင္၊ ဗိုလ္တေထာင္၊ မဂၤလာ ေတာင္ညြန႔္၊ သာေကတ၊ ဒလ၊ ဆိပ္ႀကီးခေနာင္တို၊ မဲဆႏၵနယ္(၅)တြင္ လွိုင္သာယာ၊ အင္းစိန္ႏွင့္ မဲဆႏၵ နယ္(၆)တြင္ မရမ္းကုန္း၊ လွိုင္၊ မဂၤလာဒုံ၊ ေရႊျပည္သာေနရာမ်ားျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မတီဝင္ သုံးဦးတြင္ ၿမိဳ႕နယ္ဥကၠ႒၊ အဖြဲ႕ဝင္ (၁)ႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္ (၂) ေနရာအတြက္ ေရြး ခ်ယ္ခံရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၃၃ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေရြးခ်ယ္ရ မည္ျဖစ္သည္။

ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္အဆင့္အထိ ေရြးခ်ယ္ခံရမည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီဝင္ ေျခာက္ဦးေနရာအား ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂၇ ဦး ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔အနက္ အမ်ိဳးသား ၂၅ ဦးရွိၿပီး အမ်ိဳးသမီး ႏွစ္ဦးပါဝင္သည္။ အမ်ိဳးသမီး ႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးမွာ Miss Universe Myanmar 2016 ဘြဲ႕ ရရွိထားသူ အလွမယ္ ထက္ထက္ထြန္း ျဖစ္ၿပီး ၎မွာ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၃)တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။

အျခားေသာ ၿမိဳ႕နယ္ဥကၠ႒၊ ေနရာအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း  ၁၀၁ ဦး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သည္။ ယင္းကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတြင္ အမ်ိဳးသား ၉၁ ဦး ပါ ဝင္ၿပီး အမ်ိဳးသမီး ၁၀ ဦးသာ ပါဝင္သည္။

ၿမိဳ႕နယ္ဥကၠ႒ (၁)၊ ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ (၂) ေနရာမ်ားအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၄၉ ဦးဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔တြင္ အမ်ိဳးသား ၁၁၇ ဦးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး ၃၂  ဦး ပါဝင္သည္။

ယင္းေၾကာင့္ စည္ပင္ေရြး ေကာက္ပြဲတစ္ခုလုံးတြင္ အမ်ိဳးသား ၂၂၃ ဦး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး အမ်ိဳးသမီး ၄၄ ဦး ပါဝင္သျဖင့္အမ်ိဳး သားဦးေရမွာ ေလးဆခန႔္မ်ားလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

■ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ သုံးလတာကာလအတြင္း တက္သုတ္ရိုက္ က်င္းပရမည့္  စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲ

ယခုက်င္းပမည့္ စည္ပင္ေရြး ေကာက္ပြဲမွာ ျပည္လုံးကၽြတ္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ဆင္တူေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

“ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲက ဘာနဲ႔ သဏၭာန္တူလဲဆိုေတာ့ ပါတီစုံ ဒီမိုကေရစီ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲႀကီးက်င္းပသလို အလားသဏၭာန္ နဲ႔ေဆာင္ရြက္မွု ေဆာင္ရြက္ခ်က္ တူေနတယ္” ဟု ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ခိုင္က ေျပာၾကားသည္။

ျပည္လုံးကၽြတ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ပါက တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးကို ေရြးခ်ယ္ေပးရသည္။

ယခုက်င္းပမည့္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း မဲေလးခုေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ေကာ္ မတီဝင္တစ္ဦး၊ ၿမိဳ႕နယ္ဥကၠ႒ႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္ (၁)၊ (၂) အတြက္ မဲထည့္ေရြးခ်ယ္ရမည္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ စတင္က်င္းပခ်ိန္မွၿပီးဆုံးခ်ိန္အထိ သုံးလတာကာလအတြင္း တက္သုတ္ရိုက္ က်င္းပရမည္ျဖစ္ၿပီး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားေၾကာင္း၊ အခ်ိဳ႕ ေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕မ်ားကို ရာႏွုန္းျပည့္ဖြဲ႕စည္းၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ၿပီးစီးမွုမရွိေသးေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒က ဇန္နဝါရီလအတြင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဇန္နဝါရီ ၃ ရက္ကစၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို တာဝန္ေပးတဲ့အခါမွာ သုံးလေတာင္မျပည့္ဘူး။ ရရွိတဲ့အခ်ိန္က တအားနည္းတယ္။ လုပ္ငန္းစဥ္က တအားမ်ားတယ္။ ေကာ္မရွင္ေတြ အသီးသီးဖြဲ႕ရမယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ကိုစဖြဲ႕ရမယ္။ စည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္ထဲမွာ အားလုံးေပါင္း ၃၃ ၿမိဳ႕နယ္ ဖြဲ႕စည္း ၿပီးၿပီ။ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ၿပီးရင္ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ ရပ္ကြက္၊ ေက်း ရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ရမယ္။ အခု အခ်ိန္မွာဆိုရင္ တခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ရာခိုင္ႏွုန္းျပည့္ဖြဲ႕ၿပီးၿပီ။ တခ်ိဳ႕ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ၅၀ ရာခိုင္ႏွုန္း ေလာက္ဖြဲ႕ၿပီးၿပီ။ အခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕နယ္ေတြ မွာ ဖြဲ႕စည္းေနတုန္း” ဟု ဦးေအာင္ခိုင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းအျပင္ မဲစာရင္းအခ်ိန္မီ ရရွိေရးမွာလည္း စိန္ေခၚမွုတစ္ခု ျဖစ္သည္။

ျပ႒ာန္းထားသည့္ စည္ပင္ဥပေဒအရ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူတိုင္း မဲေပးရမည္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ လူဦးေရစာရင္းအား ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕က ေကာက္ယူေနၿပီး ရရွိလာသည့္ စာရင္းတြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူကို ေကာ္မရွင္က ထပ္မံစိစစ္ရမည္ျဖစ္သည္။ မဲစာရင္းရရွိပါက သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာမ်ားတြင္ မဲစာရင္းကပ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး မဲစာရင္းမ်ားကို ျပည္သူမ်ားက လာေရာက္ၾကည့္ရွုရမည္ျဖစ္သည္။ အမည္စာရင္း မပါပါက  ရပ္/ေက်းေကာ္မရွင္မ်ားတြင္ ခိုင္လုံသည့္အေထာက္အထားျဖင့္ အမည္စာရင္းျပန္လည္ထည့္သြင္းျခင္း ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ယင္းကာလမွာ ေက်ာ္လြန္ခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ မဲစာရင္း လြဲမွားမွုမ်ားရွိခဲ့ေၾကာင္း တာေမြၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ဦးေအာင္မ်ိဳးလင္းက ေျပာၾကားသည္။

“မဲစာရင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့ မဲစာရင္းေတြက လြဲမွားမွုေတြ ရွိေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်န္ခဲ့တာေတြရွိတယ္ေလ။ အဲဒီလိုမ်ိဳး အခက္အခဲေတြေတာ့ရွိတယ္”  ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူစိတ္ဝင္စားမွုနည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ မဲစာရင္း မွားယြင္းမွုစသည့္အေၿခ အေနမ်ားကိုလည္း အနည္းငယ္သာ သိရွိနိုင္ေၾကာင္း မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၃) တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ မည့္ ဦးဝင္းခ်ိဳက ေျပာၾကားသည္။

“လူေတြက စိတ္မဝင္စားရင္ မဲလာမေပးဘူး။ မဲမေပးဘူးဆိုရင္ စာရင္းလည္း လာၾကည့္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္မဲဆႏၵနယ္မွာေတာ့ အဲဒီလို သတင္းမ်ိဳး သိပ္မၾကားရဘူး” ဟု ဦးဝင္းခ်ိဳက ေျပာၾကားသည္။

■ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ပညာေပးအစီအစဥ္ လုပ္ေနသည့္သူမ်ားကို တားဆီးမွုမ်ားရွိေန              

စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ လူထုက စိတ္ဝင္စားမွု နည္းပါးခ်ိန္တြင္ ဘူးေလးရာ ဖ႐ုံဆင့္ ဆိုသကဲ့သို႔ပင္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို တားဆီးမွုမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

ယင္းအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ အဖြဲ႕မ်ားျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ားက ခြင့္မျပဳျခင္း၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု အားနည္းျခင္းမ်ား ၾကဳံေတြ႕ေနရ ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ေပးတဲ့ကတ္ျပားကို ေတာင္ သံသယျဖစ္တယ္။ အလြယ္တကူ ခြင့္မျပဳျခင္းမ်ိဳး ေတြ႕ရပါတယ္”ဟု International IDEA အဖြဲ႕မွ ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္ကေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါအဖြဲ႕မွာ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆႏၵရွင္အသိ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လက္ရွိ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနရသည့္ အေျခအေနမွာ အားနည္းေနေၾကာင္း ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္က ဝန္ခံေျပာၾကားသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္မွုကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာ နယ္နိမိတ္ အတိုင္းအတာတစ္ခုလုံးနဲ႔ယွဥ္ရင္ေတာ့ နည္းေန ေသးတယ္။ နည္းေနေသးတယ္ဆိုတာကလည္း အခ်ိန္အကန႔္အသတ္ရွိတာရယ္။ သင္တန္းလုပ္မယ္ဆိုရင္ ခြင့္ျပဳမိန႔္အခက္အခဲရွိတယ္။အဲဒါရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ လုပ္ရတာ ေႏွာင့္ေႏွးမွုရွိတယ္”ဟု ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္က ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အခ်ိဳ႕မွာ မဲဆြယ္ျခင္းႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအသိ ပညာေပးလုပ္ငန္းကို ကြဲျပားစြာ နားမလည္ေသးသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား ၾကဳံေတြ႕ရေၾကာင္း ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္က ေျပာၾကားသည္။

“တခ်ိဳ႕ေသာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ  အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ့ပူးေပါင္းပါဝင္မွုကို သံသယျဖစ္တာမ်ိဳး၊ ေရြးေကာက္ပြဲအသိပညာေပး လုပ္ငန္းလုပ္တာမ်ိဳးကို သူတို႔အေနနဲ႔ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးတာေတြနဲ႔ မသဲကြဲဘူး။ ေကာ္မရွင္ေတြကိုယ္တိုင္က မဲဆြယ္စည္း႐ုံးတာနဲ႔ အသိေပးပညာေပးတာကို မသဲကြဲတဲ့အခါက်ေတာ့  လုပ္ ကိုင္ရတာအခက္ေတြ႕တယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အဓိကလုပ္ေဆာင္မည့္အရာႏွစ္ခုမွာ စာေစာင္ပန္းဖလက္မ်ား ေဝငွျခင္းႏွင့္ ကမ္ပိန္းမ်ားကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မည္ဟု အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ သိရသည္။

“လူထုသိရွိဖို႔အတြက္ အသိပညာေပး ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္တာရွိ တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဆိုရွယ္မီဒီယာ Facebook ကေနၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေဝမၽွေပးတယ္။ အစုအဖြဲ႕အလိုက္ လူစည္ကားတဲ့ ေနရာေတြကို သြားၿပီးလက္ကမ္း စာေစာင္ေဝတာရွိပါတယ္” ဟု ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္က ေျပာၾကားသည္။

■ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲကို လူေတြဘာေၾကာင့္ စိတ္မဝင္စားတာလဲ

ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ သြားေနသည့္ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုသည္မွာ မရွိမျဖစ္အရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ ေရြး ေကာက္ပြဲဆိုသည္မွာ ေခါင္းႏွင့္ ပန္းလိုမ်ိဳးပင္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကာလက တစ္နိုင္ငံလုံး တက္ႂကြစြာ ပါဝင္မဲေပးခဲ့ၾကေသာ္လည္း လက္ရွိ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္မူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနလူထုမွာ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ တိတ္ဆိတ္ ၿငိမ္သက္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။

“၂၀၁၅ တုန္းက ျပည္သူက သူတို႔ဘဝေတြ အက်ိဳးရွိမယ္ထင္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေတြေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အလုပ္မလုပ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြေၾကာင့္ မဲေပးရတာ အလကားပါကြာဆိုတဲ့ အျမင္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္လာေတာ့ အခုေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူစိတ္ဝင္စားမွု နည္းလာတယ္လို႔ ျမင္တယ္” ဟု စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ဦးဝင္းခ်ိဳကေျပာၾကားသည္။

စည္ပင္လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား မွာ လူထု၏ စိတ္ထဲတြင္အမွိုက္ရွင္း၊ သန႔္ရွင္းေရးလုပ္ဆိုသည့္ ကိစၥမ်ားကိုသာ ျပည္သူက ထင္ျမင္ေနသည္မွာ အမ်ားစုျဖစ္ၿပီး ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားထက္ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္ေၾကာင္း၊  စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္  လူထုက စိတ္ဝင္စားမွု နည္းပါးေနျခင္းမွာ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ ေၾကာင္း International IDEA အဖြဲ႕မွ ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္ကေျပာၾကားသည္။

“တစ္ခုကေတာ့ စည္ပင္သာယာရဲ့အခန္းက႑ေပါ့။ အရင္က စည္ပင္သာယာလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ အမွိုက္သိမ္းတယ္။ လမ္းကိစၥလုပ္တယ္ စသည္အားျဖင့္ ဒီလိုပဲျမင္တာကို။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္းလက္ ေတြ႕စည္ပင္သာယာက ေဒသႏၲရအဆင့္ ျပည္သူေတြရဲ့အေရးကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ အဓိကလူထုနဲ႔ထိေတြ႕ဆိုတဲ့အခန္းက႑ကို ျပည္သူေတြထဲမွာ သိရွိမွု အားနည္းေနတယ္။ အရင္တုန္းက စည္ပင္ဆိုရင္ ေစ်းေကာက္ေကာက္တယ္။ အမွိုက္သိမ္းတယ္။ မိလႅာ စသည္အားျဖင့္ အဲဒီလိုကိစၥေတြပဲ လုပ္တယ္လို႔ ထင္ေနတယ္။ စည္ပင္သာယာရဲ့အျခားအေရးပါမွုကို လူထုအေနနဲ႔ သိရွိမွုအားနည္းေနတယ္။ ဒုတိယအခ်က္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ တာဝန္ရွိတဲ့သူေတြ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္တို႔ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရ ေတြဘက္ကလည္း အခ်ိန္ကာလ နည္းနည္းအတြင္းမွာ လုပ္ရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔အေနနဲ႔ လူထု စိတ္ဝင္စားေအာင္လုပ္ဖို႔ အပိုင္းမွာ အားနည္းေနလို႔ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ထင္ပါတယ္” ဟု ကိုေအာင္ နိုင္ေမာ္က ေျပာၾကားသည္။

စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ စိတ္ဝင္စားမွု အားနည္းေနျခင္းတြင္ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွူးမ်ား၏ ဝတ္ေက်တန္းေက် လုပ္ေဆာင္မွုမ်ားလည္း ရွိေနေၾကာင္း ကိုေအာင္နိုင္ေမာ္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“လက္ရွိမွာ ရပ္ကြက္နဲ႔ေက်းရြာ ေကာ္မရွင္ေတြက မဲစာရင္းကပ္တာေတာင္မွ မဲစာရင္းကို လာၾကည့္ပါ။ လူထုအေနနဲ႔ မဲစာရင္းက အေရးႀကီးပါတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတာင္မွ သူတို႔အေနနဲ႔ လူထုကိုေျပာဖို႔ အားနည္းေနတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ရပ္ကြက္႐ုံးမွာ ဆိုင္းဘုတ္ေပၚမွာ ကပ္လိုက္တာၿပီးၿပီလို႔ ထင္ေနၾကတယ္။ သက္ဆိုင္ရာရပ္ကြက္နဲ႔ ေက်းရြာေကာ္မရွင္ေတြက သူတို႔ကိုယ္တိုင္ကိုက ဒီလိုမ်ိဳး ဝတ္ေက်တန္းေက် လုပ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုစိတ္ဝင္စားဖို႔ အတြက္ပိုၿပီးေတာ့ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိလာတယ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းကေတာ့ လုပ္တာမွန္ေပမယ့္ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိတဲ့သူ အသီးသီးကလည္း လုပ္မွသာလူ ထုစိတ္ဝင္စားမွုက မ်ားလာမွာပါ။အဲဒါေတြ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ စည္ပင္ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚမွာ လူထုစိတ္ဝင္စားမွုက ေရြးေကာက္ပြဲ ေန႔တိုင္ေအာင္ နည္းေနဦးမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္” ဟု ၎ကေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ေရြးေကာက္ခံရသည့္ စည္ပင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ အထိ ဝင္ေရာက္ ေရြးခ်ယ္ခံခြင့္ရွိေနၿပီး ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္ဥကၠ႒မွာလည္း ၿမိဳ႕နယ္၏ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္  ျပည္သူ႔ကိုယ္စားအျဖစ္ တင္ျပေဆြးေႏြးနိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ အဂတိလိုက္စားမွုမ်ား၊ ဥပေဒမဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း နိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ယခင္က မီးတားကြင္းဟုေခၚသည့္ ေျမေနရာမ်ားကို ဂရန္ေဖာက္ရယူ သြားမွုမ်ားကို ထိန္းေက်ာင္းလုပ္ေဆာင္နိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ ေရြးခ်ယ္ခံရသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုလည္း ေဒသခံမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းရ မည္ ျဖစ္သည္။

“အေရြးခံရတဲ့သူေတြကိုလည္း ျပည္သူက ျပန္ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္။ အေရြးခံရၿပီးေတာ့မ ွအလုပ္လုပ္တာ ျပည္သူမ်က္ႏွာ မၾကည့္ဘူးဆိုရင္ စြပ္စြဲျပစ္တင္ၿပီးေတာ့ ထိန္းေက်ာင္းနိုင္ရမယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ကလည္းလူပဲ။ သူ႔ကိုျပန္ထိန္း ေက်ာင္းရမွာပဲ။ အဓိကကိုယ္လိုအပ္တာေျပာနိုင္ဖို႔ မဲေပးဖို႔ စိတ္မပ်က္ၾကပါနဲ႔လို႔ပဲေျပာခ်င္တယ္ “ဟု ဦးဝင္းခ်ိဳက ေျပာၾကားသည္။

Eleven Media Group