အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွု တားဆီးေရး ဥပေဒမူၾကမ္း လႊတ္ေတာ္တင္မည္

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွု တိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွု တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒ (PoVAW) မူၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္သို႔ မၾကာမီ တင္သြင္းေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ေနျပည္ေတာ္ရွိ Horizon Lake View ဟိုတယ္တြင္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမွု ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အလုပ္႐ုံ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ လူမွုဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ လူမွုဝန္ထမ္းဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာစန္းစန္းေအး က မီဒီယာမ်ား၏ ေမးျမန္းမွုကို ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ေဒါက္တာစန္းစန္းေအး က “ဒီ ဥပေဒကိုေတာ့ ယခုက်င္းပေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကာလအတြင္း ေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းပါမယ္”ဟု ေျပာသည္။

အဆိုပါ အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အစိုးရဘက္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား တက္ေရာက္ၾကၿပီး လက္ရွိ ၾကဳံေတြ႕ေနရေသာ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္၊ စိန္ေခၚမွုႏွင့္ အခက္အခဲ မ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒကို ေရးဆြဲရာတြင္ အခ်ိန္အေတာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေပးမည့္ ဥပေဒ ျဖစ္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ထင္ျမင္ေဝဖန္သလို အမ်ိဳးသားမ်ားကို ဒုကၡေပးမည့္ မဟုတ္ဘဲ လူမွုပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ လိုက္နာ က်င့္သုံးရမည့္ အခ်က္အလက္မ်ားသာ ပါဝင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ စန္းစန္းေအးက ဆိုသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွု တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္  အခန္း ၁၃ ခန္းပါဝင္ၿပီး ဥပေဒကို လူမွုဝန္ထမ္း၊ ကယ္ ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ဦးေဆာင္ကာ ဥပေဒကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၊ အရပ္ဖက္ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႕ အစည္း မ်ားမွ ပူေပါင္း ေရးဆြဲခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒမူၾကမ္းကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး ဥပေဒအသစ္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဥပေဒေရးဆြဲသူမ်ားႏွင့္ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံး အၾကား အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြး ျငင္းခုန္မွုမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

အာဆီယံနိုင္ငံမ်ားအနက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးေရးအတြက္ အာ႐ုံစိုက္ေသာ အထူးဥပေဒမ်ား မရွိသည့္ တခုတည္းေသာ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေခတ္မမီေတာ့ေသာ ကိုလိုနီေခတ္ ရာဇဝတ္မွု ဥပေဒကိုသာ အသုံးျပဳေနသည္။ ထိုဥပေဒသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွုမ်ားအတြက္ ျပစ္မွု၊ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ေယဘုယ် မၽွသာ ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွစတင္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို သီးျခား အကာအကြယ္ေပးေသာ ဥပေဒျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွု တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒ (PoVAW) ကို စတင္ေရးဆြဲခဲ့သည္။

အတည္ျပဳ ျပဌာန္းၿပီးပါက ထိုဥပေဒသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မွုႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္ႏွင့္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ ဆိုင္ေသာေနရာမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ထိပါးမွုမ်ားသာမက၊ အၾကမ္းဖက္ ခံရသူမ်ားအတြက္ ထိေရာက္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ ေဆးကုသမွု အေထာက္အကူမ်ား ရနိုင္မည္ဟု အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး လွုပ္ရွားမွု အဖြဲ႕မ်ားက ေမၽွာ္လင့္ေနၾကသည္။

လက္ရွိတြင္ သီးသန႔္ ဥပေဒ မရွိေသးျခင္းေၾကာင့္ လူမွုပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေန႔စဥ္ ေျပာဆို ေနၾကသည့္ စကားလုံး  အသုံးအႏွုန္းမ်ား၊ သင္ၾကားခဲ့ရသည့္ ပညာေရးအရ ႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အျမစ္တြယ္ေနသည့္ ယဥ္ေက်းမွု အရပါ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံ ခံေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တရားစီရင္ေရးႏွင့္ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ဝင္၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳး သုံးသပ္သည္။

ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳး က “ဥပေဒအရ ကာကြယ္ေပးမွု အပိုင္းေတြက အမ်ားႀကီး လိုအပ္ပါတယ္။ အခုျဖစ္တဲ့ ျပႆနာေတြဆိုရင္  ဥပေဒ မရွိလို႔ေရာ၊ ဥပေဒ မသိလို႔ေရာေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒီလို ဥပေဒ ေပၚလာမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲ လာမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေနျဖင့္  လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ဥပေဒမူၾကမ္း ေဆြးေႏြးသည့္အခါ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ရာခိုင္ႏွုန္း နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးမွုအပိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ တင္ျပေဆြးေႏြးမွု အားနည္းသြားမည့္ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာမည္ကို စိတ္ပူေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

အဆိုပါ PoVAW ေရးဆြဲရာတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ မတရားဖိႏွိပ္မွုမ်ားအား ႏွိမ္ ႏွင္းရန္ႏွင့္ မိန္းကေလးမ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားအား ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ အစိုးရ၏ ကတိကဝတ္မ်ား၊ လိင္ပိုင္း ဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွုမ်ားအား သေဘာတူညီမွု အေျခခံ ဖြင့္ဆိုျခင္း၊ ပဋိပကၡအတြင္း လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွုႏွင့္ တပ္မေတာ္က ကင္းလြတ္ခြင့္ ရွိေနသည့္အခ်က္၊ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မွု က်ယ္ျပန႔္ေသာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုမွု အစရွိသည္မ်ား ပါဝင္သည္ကို “PoVAW  အဆိုျပဳ ဥပေဒ အတြက္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းဆိုင္ရာ အဓိက က်သည့္ အေၾကာင္းအရာဆိုင္ရာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား” ဆိုသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ျမန္မာနိုင္ငံ) မွ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လအတြင္းက ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ စာတမ္းမ်ားတြင္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္။

အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕မ်ား ကြန္ရက္ျမန္မာမွ ေဒၚမဥၨဴ ကလည္း “ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒမွာကိုက တရားဝင္ေျပာထားတယ္။ အမ်ိဳးသားမ်ား ႏွင့္သာ သင့္ေတာ္ေသာ အလုပ္အကိုင္ကို  အမ်ိဳးသားမ်ားသာ လုပ္ဖို႔ဆိုတာက သြယ္ဝိုက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြကို ခြဲျခားလိုက္တာ ျဖစ္ပါ တယ္” ဟု သုံးသပ္သည္။

ယင္းဥပေဒမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုသာ အကာအကြယ္ေပးသည့္ ဥပေဒမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ  အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အတူ ရွိေနသည့္ မိသားစုမ်ား အတြက္ပါ အကာကြယ္ေပးမည့္ ဥပေဒတခုျဖစ္သလို အမ်ိဳးသားမ်ားအေနျဖင့္လည္း ဥပေဒေၾကာင္းအရျဖစ္ျဖစ္၊ လူမွုေရးအေၾကာင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ မသိဘဲ ျပဳမူမိေသာ အၾကမ္းဖက္သည့္ ကိစၥမ်ားကို ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ သိရွိနိုင္မည္ ျဖစ္သည္ဟုလည္း သိရသည္။

ယမန္ေန႔က က်င္းပသည့္ အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အစိုးရဘက္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား တက္ေရာက္ၾကၿပီး လက္ရွိ ၾကဳံေတြ႕ေနရေသာ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္၊ စိန္ေခၚမွုႏွင့္ အခက္အခဲမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

စီေဒါ (CEDAW) ေကာ္မတီဟု အတိုေကာက္ေခၚေလ့ရွိေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ခြဲျခားမွု ပေပ်ာက္ေရး ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေသာ စာခ်ဳပ္အျဖစ္ ကမၻာက အေလးထားလ်က္ ရွိသည္။ ယင္းစာခ်ဳပ္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ခြဲျခားထားမွုႏွင့္ တန္းတူညီမၽွရွိရမည့္အခ်က္မ်ားကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထား႐ုံမၽွမက ထိုသို႔ ခြဲျခားထားမွုမ်ား ပေပ်ာက္ေအာင္ မည္သို႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ၾကရမည္ဆိုသည္ကို ဖြင့္ဆိုထားသည္။

ယင္းစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၇၉ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး ၁၉၈၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္တြင္ အသက္ဝင္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလအထိ ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ စာခ်ဳပ္အဖြဲ႕ဝင္ နိုင္ငံေပါင္း ၁၈၇ နိုင္ငံရွိသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ထိုစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၉၇ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၂ ရက္တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

ဧရာဝတီ