Facebook က ႀကီးစိုး လႊမ္းမိုးထားသည္ကို တစိတ္တေဒသ ထိုးေဖာက္သည့္ အေနျဖင့္ ဗီယက္နမ္ IT ကုမၸဏီမ်ားသည္ လူမွုမီဒီယာ ကြန္ရက္သစ္တခုကို ခ်ဲ႕ထြင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ဟႏြိဳင္းအေျခစိုက္ G-group ၏ ယူနစ္တခုျဖစ္ေသာ Gapo နည္းပညာ ကုမၸဏီက ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္တြင္ ေနာက္ဆုံးေပၚ ပြဲဦးထြက္အျဖစ္ စတင္မိတ္ဆက္ ေၾကညာလာသည္။
Gapo လူမွုကြန္ရက္သည္ ဗီယက္နမ္ ျပည္တြင္းျဖစ္ လူမွုကြန္ရက္အျဖစ္ ဖန္တီး လႊင့္တင္လာျခင္း ျဖစ္ၿပီး အျပန္အလွန္ စကားေျပာဆိုျခင္း (Chat)၊ ပို႔စ္တင္ျခင္းႏွင့္ တျခား လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ထည့္သြင္း ထားသည္။
“၂၀၂၁ ခုႏွစ္ အေရာက္မွာ သုံးစြဲသူ သန္း ၅၀ ေလာက္ကို ဆြဲေဆာင္နိုင္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယုံၾကည္ ထားပါတယ္” ဟု ဟႏြိဳင္းတြင္ က်င္းပသည့္ ၎ လူမွုကြန္ရက္ မိတ္ဆက္ပြဲတြင္ အမွုေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ ဟထရြန္က်န္ က ေျပာသည္။
လက္ရွိအေနအထားတြင္ ေဖ့စ္ဘြတ္သည္ ဗီယက္နမ္ လူဦးေရ ၉၆ သန္းရွိသည့္အနက္ ၎ကြန္ရက္ကို ဝင္ေရာက္ သုံးစြဲသူ သန္းေပါင္း ၆၀ အထိ က်ယ္ျပန႔္လၽွက္ ရွိေနသည္။
ဗီယက္နမ္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး ငုယင္ မန္ဟြန္က ဟိုခ်ီမင္းၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ အိုင္တီ အမွုေဆာင္မ်ား စုေဝးပြဲတြင္ ၎အေနျဖင့္ ျပည္တြင္းျဖစ္ လူမွုကြန္ရက္မ်ား ျဖစ္တည္လာရန္ လိုလားေနေၾကာင္း ေျပာခဲ့ၿပီးေနာက္ ရက္သတၱပတ္ တပတ္ အၾကာတြင္ Gapo ေပၚေပါက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
မန္ဟြန္ က “ျပင္ပရင္းျမစ္မ်ားကို ႏွစ္ရွည္လမ်ား အာ႐ုံစိုက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဗီယက္နမ္၏ အိုင္တီလုပ္ငန္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ (Value chain) ေရး လုပ္ေဆာင္ရန္ အခ်ိန္တန္ၿပီ” ဟု ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
ျပည္တြင္း အိုင္တီလုပ္ငန္းမ်ား အေနျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ၿပီး လုံျခဳံသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ နည္းပညာ ပုံစံသစ္မ်ား စိတ္ခ်လက္ခ် စမ္းသပ္နိုင္ေရးအတြက္ Sandboxes မ်ား (ကြန္ပ်ဴတာစနစ္ လုံျခဳံေရး) အတြက္ မူဝါဒတခု ခ်မွတ္ေပးျခင္းျဖင့္ ဗီယက္နမ္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ပံ့ပိုးေပးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း မန္ဟြန္က ထပ္ေလာင္း အတည္ျပဳခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလကတည္းက ဗီယက္နမ္ ကုမၸဏီမ်ားသည္ လူမွုကြန္ရက္ ၃ ခုကို စတင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
ဟိုခ်ီမင္းၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Hahalolo ခရီးသြား လူမွုကြန္ရက္ကို ဇြန္လ ၁၀ ရက္က တရားဝင္ ေၾကညာခဲ့ၿပီး ၂၀၂၄ ခုႏွစ္ အေရာက္တြင္ သုံးစြဲသူ ၂ ဘီလ်ံ ရရွိရန္ ႀကီးႀကီးမားမား ရည္မွန္း ထားသည္။
ေနာက္ရက္ပိုင္း အတြင္း၌ပင္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ ပညာေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဗဟိုေကာ္မရွင္ႏွင့္ အစိုးရပိုင္ ဗီယက္တဲ (Viettel) အုပ္စုတို႔သည္ VCNET အမည္ရွိ လူမွုကြန္ရက္ စတင္ခဲ့သည္။
VCNET သည္ မမွန္ကန္သည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ သတင္းတုမ်ားကို တိုက္ဖ်က္သြားရန္ စီစဥ္ ျပဳလုပ္ထားေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ ဒုတိယအႀကီးအကဲ ငုယင္ သန္းေလာင္း က ေျပာသည္။
ဒုတိယႏွစ္ဝက္အတြင္း လူမွုကြန္ရက္ ႏွစ္ခုထက္ပို၍ ထူေထာင္ျခင္းျဖင့္ ယခုႏွစ္အတြက္ ပုဂၢလိက ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား၏ အင္တာနက္ စင္ျမင့္သစ္မ်ား (New platforms) ၅ ခုရွိလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးဌာန အဆိုအရ သိရသည္။
ယမန္ႏွစ္က လူမွုကြန္ရက္ ႏွစ္ခုသာ ရွိေသးေၾကာင္း ဗီယက္နမ္ျပည္တြင္း သတင္းမ်ားက ဆိုသည္။
ထိုအေရြ႕မ်ားသည္ ဇန္နဝါရီက အသက္ဝင္လာခဲ့ေသာ ဆိုင္ဘာ လုံျခဳံေရးဥပေဒျဖင့္ အရွိန္အဟုန္ ျမင့္တက္ လာနိုင္ေၾကာင္း အိုင္တီ လုပ္ငန္း ေလ့လာသူမ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။ ယင္းဥပေဒျဖင့္ တယ္လီကြန္ လုပ္ငန္း၊ အြန္လိုင္း ဝန္ေဆာင္မွုႏွင့္ အြန္လိုင္းေပၚရွိ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ဗီယက္နမ္ နိုင္ငံရွိ ႐ုံးမ်ားႏွင့္ ဆာဗာမ်ားတြင္ ခြဲေ၀ သတ္မွတ္ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း သိုမွီးထားေသာ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ထိန္းေက်ာင္း ကိုင္တြယ္ရန္ ရည္ရြယ္သည္။
ဗီယက္နမ္ ျပည္တြင္း၌ နိုင္ငံျခားယွဥ္ၿပိဳင္ဘက္ မ်ား၏ ရပ္တည္ခ်က္ ပိုမို ေရွ႕ေရာက္သြားမည္လား ဆိုသည့္ တင္ကူး ႀကံရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျပည္တြင္းကုမၸဏီမ်ား၏ လူမွုကြန္ရက္မ်ား စတင္နိုင္ရန္ အဆိုပါ ဥပေဒက တြန္းအားေပးထားေၾကာင္း အကဲခတ္သမားမ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။
ဆိုင္ဘာ ဥပေဒျဖင့္ နိုင္ငံျခားမွ လူမွုကြန္ရက္မ်ားကို ပိုမိုတိက်စြာ လုပ္ေဆာင္သြားေရးအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနကို ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလ၌ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ငုယင္ ရႊန္းေဖာ့ က ညႊန္ၾကားခဲ့သည္။
ျပည္တြင္းျဖစ္ အျခား ေရြးခ်ယ္စရာ လူမွုကြန္ရက္မ်ားကို ဆက္လက္ျမႇင့္တင္သြားရန္လည္း ၎က တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္း ဗီယက္နမ္ ျပည္တြင္း သတင္းမ်ားက ဆိုသည္။
ဟႏြိဳင္းသည္ ဆိုင္ဘာလုံျခဳံေရးဥပေဒ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ကတည္းက ေဖ့စ္ဘြတ္ႏွင့္ ဂူဂဲလ္တို႔ကို ဖိအား ပိုမိုေပးလာခဲ့သည္။ ဇြန္လက အဆိုပါ အေမရိကန္ နည္းပညာကုမၸဏီႀကီး ႏွစ္ခုကို ျပည္တြင္း၌ ကိုယ္စားလွယ္ ႐ုံးခြဲမ်ား လာေရာက္ဖြင့္လွစ္၍ အခြန္ေဆာင္ေစျခင္းႏွင့္ အေၾကာင္းအရာပိုင္း စီမံေပးျခင္း ျပဳလုပ္ေပးရန္ ဗီယက္နမ္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ကုမၸဏီက တိုက္တြန္းခဲ့သည္။
ယင္းကုမၸဏီမ်ားသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ဗီယက္နမ္နိုင္ငံ၌ ေၾကာ္ျငာအခြန္ ဝင္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၃၅ သန္းႏွင့္ ၁၅၂ဒသမ ၁ သန္းစီ အသီးသီး ရရွိေၾကာင္း ဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာသည္။
Account အတု ၂၀၈ ခု၊ တရားမဝင္ ကုန္စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္ေၾကာ္ျငာ Link ၂၄၄၄ ခု၊ ေလာင္းကစား အားေပးသည့္ Fan Pages ၂၁၅ ခု၊ ပါတီႏွင့္အစိုးရကို အတိုက္အခံျပဳေနသည့္ Link ၂၀၀ ေက်ာ္တို႔ကို ဖယ္ရွားေပးရန္ ေဖ့စ္ဘြတ္က ေမလတြင္ သေဘာတူခဲ့ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာသည္။
Youtube ဗီဒီယိုဖိုင္ေပါင္း ၅၅,၀၀၀ ဝန္းက်င္ကို ဗီယက္နမ္ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္ေၾကာင္း (သို႔မဟုတ္) အႏၲရာယ္ ရွိသည္ဟု ယူဆရေၾကာင္း ဝန္ႀကီးဌာနက ဇြန္လတြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ဗီယက္နမ္နိုင္ငံတြင္ ဂူဂဲလ္ႏွင့္ Youtube တို႔ အေနျဖင့္ ဗီယက္နမ္ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ေတာင္းဆိုခ်က္အရ ဗီယိုဖိုင္ေပါင္း ၈၀၀၀ ကို ဖ်က္ေပးခဲ့ရေၾကာင္း ျပည္တြင္း သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။
ေဖ့စ္ဘြတ္ႏွင့္ ဂူဂဲလ္တို႔ကို ေတာင္းဆိုမွုမ်ား ျပဳခဲ့ေနစဥ္အတြင္း အစိုးရတာဝန္ရွိသူမ်ားသည္ ယင္းတို႔ႏွင့္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ဝန္ေဆာင္မွုမ်ား စတင္ရန္ ဗီယက္နမ္ နည္းပညာကုမၸဏီမ်ားကို ေဆာ္ၾသ ေနခဲ့သည္။
“သူ႔ကို သုံးစြဲတဲ့သူေတြဆီက ပါဝင္ပတ္သက္မွုနဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္ လူမွုကြန္ရက္က လည္ပတ္ေနရတာ ဆိုေတာ့ အဲဒီ သုံးတဲ့သူေတြကပဲ ဒီလူမွုကြန္ရက္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို အဆုံးအျဖတ္ ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြန္ရက္ေတြဟာ လက္ေတြ႕ဘဝကို ထင္ဟပ္တာေၾကာင့္ အေျခခံက်င့္ဝတ္ တန္ဖိုးေတြကို မျဖစ္မေန ေလးစားရမွာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဒီအြန္လိုင္း စင္ျမင့္ဟာ အိမ္ရွင္နိုင္ငံရဲ့ ဥပေဒကို မလြဲမေသြ လိုက္နာဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဟိုခ်ီမင္းၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အခမ္းအနား တခုတြင္ ဗီယက္နမ္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး ငုယင္ မန္ဟြန္က ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ဗီယက္နမ္မီဒီယာက ေဖာ္ျပသည္။
“နိုင္ငံသစ္တနိုင္ငံထဲ ဝင္လာတဲ့အခါမွာ ေဖ့စ္ဘြတ္ဟာ အဲဒီနိုင္ငံရဲ့ စည္းမ်ဥ္းကို လိုက္နာဖို႔အတြက္က သူ႔မွာ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းရွိတယ္ဆိုၿပီး ျငင္းေလ့ရွိပါတယ္။ သုံးစြဲသူေတြ သူတို႔ဖာသာ ခ်မွတ္တဲ့ ကိုယ္ပိုင္စည္းမ်ဥ္းမ်ိဳး ရွိတဲ့ လူမွုကြန္ရက္တခုကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ဘာလို႔ မလုပ္နိုင္စရာ ရွိလဲ” ဟု မန္ဟြန္က ေျပာသည္။
သို႔ေသာ္ စင္ကာပူအေျခစိုက္ ISEAS – Yusof Ishak သိပၸံမွ လီဟုန္ယပ္ က “ေဖ့စ္ဘြတ္ ကဲ့သို႔ ဗီယက္နမ္ အေနျဖင့္ ၎ကိုယ္ပိုင္ အေျဖမ်ား ေပးလာမည့္ ကိစၥအေပၚ ယုံမွား သံယသျဖစ္မိေၾကာင္း” ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“ေဖ့စ္ဘြတ္ (ဒါမွမဟုတ္) ဂူဂဲလ္လိုမ်ိဳးနဲ႔ ကမၻာ့အဆင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္မယ့္ လူမွုမီဒီယာ ပလက္ေဖာင္း ဖန္တီးနိုင္မယ့္ အလားအလာမ်ိဳး ဗီယက္နမ္မွာ က်ေနာ္ မေတြ႕ရေသးပါဘူး” ဟု ၎က ေျပာသည္။
“ေဖ့စ္ဘြတ္နဲ႔ ဂူဂဲလ္တို႔ ရွိေနသမၽွ ကာလပတ္လုံး ဗီယက္နမ္ သုံးစြဲသူေတြက သူတို႔ျပည္တြင္းျဖစ္ လူမွုမီဒီယာ ပလက္ေဖာင္းမ်ိဳးကို ဦးစားေပး ေရြးသုံးမွာမွ မဟုတ္တာ” ဟု ၎က ေထာက္ျပသည္။
၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္သို႔ ေဖ့စ္ဘြတ္ ေရာက္လာၿပီး ကတည္းက ျပည္တြင္း လူမွုကြန္ရက္မ်ား အတြက္ ဟႏြိဳင္းအစိုးရက လိုင္စင္ ၃၀၀ ထက္မနည္း ခ်ထားေပးခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းလိုင္စင္ရသည့္ လုပ္ငန္း အနည္းငယ္သာ ယခုအထိ အသက္ဆက္နိုင္ၾကသည္။
ျပည္တြင္း ကုမၸဏီမ်ား ထူေထာင္ေပးေသာ အြန္လိုင္းစင္ျမင့္ အမ်ားစုသည္ သုံးစြဲသူအတြက္ အဆင္ မေျပေၾကာင္း၊ ေဖ့စ္ဘုတ္ကဲ့သို႔ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ျဖတ္ညႇပ္ ကပ္လုပ္ထားရန္ ရည္ရြယ္ ဖန္တီး ထားေၾကာင္း သုံးစြဲသူမ်ားက ေစာဒက တက္ခဲ့ၾကသည္။ ေဖ့စ္ဘြတ္ႏွင့္ ဂူဂဲလ္ဝန္ေဆာင္မ်ားကို ပိတ္ပင္ထားသည့္ တ႐ုတ္ျပည္ကဲ့သို႔ ဟႏြိဳင္းသည္လည္း လူမွုကြန္ရက္မ်ားကို တင္းၾကပ္ထား လိုေၾကာင္း ကၽြမ္းက်င္သူ တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကသည္။
ယင္းသေဘာထား အျမင္ကို ေလ့လာသုံးသပ္သူအားလုံးက လက္မခံၾကေပ။
“ဟႏြိဳင္းဟာ ေဖ့စ္ဘြတ္ (ဒါမွမဟုတ္) ဂူဂဲလ္ကို အစားထိုးဖို႔ ပလက္ေဖာင္းသစ္ တခုကို အကုန္အက်ခံ တည္ေဆာက္ ၿပီးေတာ့ နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းကေန သူ႔နိုင္ငံကို အထီးက်န္ေအာင္ အင္တာနက္ ပိတ္မွာေတာ့ မဟုတ္ဘူးဗ်” ဟု ဟိုခ်ီမင္းၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Performance King အတိုင္ပင္ခံ လုပ္ငန္းမွ ဒီဂ်စ္တယ္ သုေတသီႏွင့္ တည္ေထာင္သူ ထရန္ဟုန္နင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ကိုးကား ။ ။ Nikkei Asia Review ၏ Vietnamese social media networks spring up to challenge Facebook
ဧရာဝတီ
0 comments:
Post a Comment